اندیشه مقاومت در گفتمان انقلاب اسلامی

اندیشه مقاومت در گفتمان انقلاب اسلامی

زیرساخت های حیاتی، حساس و مهم با رویکرد پدافند غیرعامل (مطالعه موردی تهران بزرگ)

نویسندگان
مربی دانشکده شهید مطهری بسیج، دانشگاه افسری و تربیت پاسداری امام حسین(ع)، تهران، ایران.
چکیده
دفاع غیرعامل به عنوان یکی از مؤثرترین روش های دفاع در مقابل تهدیدات شناخته شده است. پژوهش حاضر در زمره تحقیقات کاربردی، به شماررفته و درصدد استخراج تهدیدات انسان ساخت پایه و آسیب های موجود در شهر تهران در برابر تهدیدات و ارائه راهکارهای کاهش آسیب پذیری در حوزه تعریف شده طرح می باشد. در این مسیر از روش های اسنادی (کتابخانه ای)، پرسش نامه (کمی)، جهت گردآوری اطلاعات استفاده گردید. روش تحقیق پایان نامه حاضر تحلیلی – ارزیابانه (تحلیل محتوا – نمونه موردی) می باشد. جهت تجزیه و تحلیل آسیب پذیری نیز از منطق IHWP و نرم افزار GIS به عنوان ابزار پردازش اطلاعات انتخاب و جهت استخراج تهدید انسان ساخت پایه شهر تهران نیز از روش AHP استفاده گردید. دراین پژوهش با استفاده از ۱۶ شاخص مانند: دسترسی به مراکز درمانی، عرض خیابان، فاصله از مراکز نظامی، فاصله از بافت فرسوده، تراکم جمعیتی، دسترسی به مراکز آتش نشانی، میانگین مساحت قطعات و ... که براساس نرم افزارها مورد محاسبه قرار گرفت. نتایج پژوهش نشان می دهد که ۲۹.۸۳ درصد قطعات شهر در برابر تهاجم هوایی از آسیب پذیری خیلی پایین، ۲۴.۵۴ درصد پایین، ۴۲.۸۶ درصد متوسط، ۱۵.۹۶ درصد بالا و ۸.۹۷ درصد قطعات از آسیب پذیری خیلی بالا برخوردار هستند و شمال شرق و شمال غرب از آسیب پذیری بالاتری نسبت به سایر قسمت های شهر برخوردار است و آسیب پذیری با حرکت از شمال به جنوب شهر کاسته می شود.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Critical, Sensitive and Important Infrastructures with a Civil Defense Approach (Case Study: Greater Tehran)

نویسندگان English

Eisa Khodabandeh
Parviz , Jabbari
Saeed Zamani
Instructor, Shahid Motahari Basij Faculty, Imam Hossein University of Officer and Guard Training, Tehran, Iran.
چکیده English

Civil defense is recognized as one of the most effective defense methods against threats. The present research is among applied researches and seeks to extract human-made base threats and existing vulnerabilities in the city of Tehran against threats and to present strategies for reducing vulnerability in the defined scope of the plan. In this path, documentary (library) methods and questionnaires (quantitative) were used to collect data. The research method of the present thesis is analytical-evaluative (content analysis - case study). To analyze vulnerability, the IHWP logic and GIS software were selected as data processing tools, and the AHP method was used to extract the human-made base threats of Tehran. In this research, using 16 indicators such as access to medical centers, street width, distance from military centers, distance from dilapidated fabric, population density, access to fire stations, average parcel area, etc., which were calculated based on software. The results of the research show that 29.83 percent of the city's parcels have very low vulnerability against aerial attack, 24.54 percent low, 42.86 percent moderate, 15.96 percent high, and 8.97 percent of the parcels have very high vulnerability, and the northeast and northwest have a higher vulnerability compared to other parts of the city, and vulnerability decreases as one moves from the north to the south of the city.

کلیدواژه‌ها English

Human-made base
Urban damages
IHWP
AHP
GIS methods
Infrastructures
Civil defense
and Greater Tehran
1. ابادزلو، سجاد. (۱۳۹۲). ارزیابی آسیب‌پذیری شهر با رویکرد پدافند غیرعامل با منطق فازی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، استاد راهنما: کیومرث حبیبی، دانشگاه آزاد اسلامی تهران مرکز، تهران.
2. ابادزلو، سجاد. (۱۳۹۴). ارزیابی آسیب‌پذیری شهرها در برابر موشکباران (مطالعه موردی شهر سبزوار). مجله علوم و فناوری پیشرفته دفاعی (محرمانه)، دانشگاه صنعتی مالک اشتر، تهران.
3. اسکندری، محمد، امیدوار، بابک، توکلی ثانی، محمد صادق. (۱۳۹۳). تحلیل خسارت شریان‌های حیاتی با در نظر گرفتن اثرات وابستگی بر اثر حملات هدفمند مطالعه موردی شبکه آب و برق در یک منطقه شهری. دوفصلنامه مدیریت بحران، ویژه نامه هفته پدافند غیرعامل، صص ۱۹-۳۰.
4. ابوالحسنی، عبدالله. (۱۳۸۴). پدافند غیر عامل- معماری و طراحی شهری در ایران. تهران: معاونت پدافند غیرعامل قرارگاه پدافند هوایی خاتم‌الانبیاء (ص).
5. ابوالحسنی، عبدالله. (۱۳۸۴). پدافند غیر عامل- معماری و طراحی شهری در ایران. تهران: معاونت پدافند غیرعامل قرارگاه پدافند هوایی خاتم‌الانبیاء (ص)، نشریه شماره ۴.
6. جلالی فراهانی، غلامرضا. (۱۳۹۱). مقدمه‌ای بر روش و مدل برآورد تهدیدات در پدافند غیرعامل. مؤسسه چاپ و انتشارات جامع امام حسین (ع)، تهران.
7. حبیبی، کیومرث. (۱۳۸۵). ارزیابی سیاست‌های توسعه کالبدی، بهسازی و نوسازی بافت‌های کهن شهری با استفاده از GIS. پایان‌نامه برای دریافت درجه دکتری در رشته جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه تهران.
8. حبیبی، کیومرث، و همکاران. (۱۳۸۷). تعیین عوامل ساختمانی موثر در آسیب‌پذیری بافت کهن شهری زنجان با استفاده از GIS و FUZZY LOGIC. هنرهای زیبا، شماره ۳۳، صص ۲۷-۳۶.
9. حسینی، سید علی، شهرکی، سعید زنگنه، حسینی، سید محمد، قنبری نسب، علی. (۱۳۹۰). بررسی عناصر آسیب پذیر و ملاحظات پدافند غیرعامل در حریم کلانشهر تهران، اولین همایش علمی-پژوهشی شهرسازی و معماری با رویکرد پدافند غیرعامل، دانشگاه صنعتی مالک اشتر، تهران.
10. سازمان آتش‌نشانی و خدمات ایمنی تهران. (۱۳۷۹).
11. سازمان پیشگیری و مدیریت بحران تهران. (۱۳۸۵).
12. شیعه، اسماعیل، و حبیبی، کیومرث، ترابی، کمال. (۲۰۱۰). بررسی آسیب‌پذیری شهر با استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی معکوس و GIS- مطالعه موردی منطقه ۶ شهرداری تهران، مجموعه مقالات چهارمین کنگره بین‌المللی جغرافیدانان جهان اسلام، تهران.
13. عزیزی، محمد مهدی، برنافر، مهدی. (۱۳۹۱). ارزیابی آسیب‌پذیری شهری ناشی از حملات هوایی: ناحیه یک از منطقه ۱۱ شهر تهران، مجله علوم و فناوری های پدافند غیرعامل، سال سوم، شماره ۲، دانشگاه جامع امام حسین، تهران.
14. عشق آبادی، فرشید. (۱۳۹۰). تحلیل نظام برنامه ریزی شهری از منظر پدافند غیرعامل، اولین همایش علمی - پژوهشی شهرسازی و معماری با رویکرد پدافند غیرعامل، دانشگاه صنعتی مالک اشتر، تهران.
15. غضنفری، مصطفی. (۱۳۹۲). آسیب شناسی ایستگاه های مترو در برابر تهدیدات انسان ساخت و ارایه راهکارهای کاهش آسیب پذیری (مطالعه موردی: ایستگاه ولیعصر)، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه صنعتی مالک اشتر، تهران.
16. فرزاد شام، مصطفی، عراقی زاده مجتبی. (۱۳۹۱). مبانی برنامه ریزی و طراحی شهر امن از منظر پدافند غیرعامل، انتشارات علم آفرین.
17. موحدی نیا، جعفر. (۱۳۸۶). اصول و مبانی پدافند غیر عامل، دانشگاه صنعتی مالک اشتر، تهران.
18. موحدی نیا، جعفر. (۱۳۸۶). اصول و مبانی پدافند غیر عامل، دانشگاه صنعتی مالک اشتر، تهران.
19. مهدی نژاد نوری، ستاره، علی اکبر. (۱۳۹۰). مدلسازی آسیب پذیری محیط های شهری در باب تهدیدات با استفاده از AHP و GIS (نمونه موردی منطقه ۶ تهران)، اولین همایش علمی – پژوهشی شهرسازی و معماری با رویکرد پدافند غیرعامل، دانشگاه صنعتی مالک اشتر، تهران.
20. مؤمنی، مصطفی. (۱۳۸۴). جایگاه دفاع نظامی و غیرنظامی در آمایش سرزمین، همایش آمایش و دفاع نظامی، دانشگاه امام حسین، تهران.

21. Doytsher, Jack. (2016). Rapid urbanization and mega cities: the need for spatial information management. London, Press Publication.
22. Millazzo, Maria Francesca, & Maschio, Giuseppe. (2013). Resilience of Cities to Terrorist and other Threats. NATO Science for Peace and Security Series C: Environmental Security, Risk Evaluation of Terrorist Attacks against Chemical Facilities and Transport Systems in Urban Areas, ISSN: 1874-6519, Pages: 37-53.
23. Minami, Masaaki, et al. (2008). Street Network Planning For Disaster Prevention Against Street Blockade. Proceedings of the Eastern Asia Society for Transportation Studies, Vol. 4, October, 2008, Page 1750-1756.
24. Miriam, Holly, & Shulman, Lea. (2008). Estimating Evaluation Vulnerability Of Urban Transportation Systems Using GIS. A thesis submitted to the Department of Geography In conformity with the requirements for the degree of Master of Arts, Queen’s University Kingston, Ontario, Canada.
25. Rashed, K., & Weeks, J. (2011). Assessing vulnerability to earthquake hazards through spatial multicriteria analysis of urban areas. International Journal of Geographic Information Science, Vol. 17, no. 6, 547-576.
26. Stephen D. Wolthusen. (2007). Analysis and Statistical Properties of Critical Infrastructure Interdependency Multiflow Models. Nils K. Svendsen, United States Military Academy, West Point, NY, 20-22.
دوره 18، شماره 60
بهار 1401
صفحه 40-59

  • تاریخ دریافت 09 دی 1400
  • تاریخ بازنگری 27 دی 1400
  • تاریخ پذیرش 17 اسفند 1400
  • تاریخ اولین انتشار 24 خرداد 1401
  • تاریخ انتشار 24 خرداد 1401