اندیشه مقاومت در گفتمان انقلاب اسلامی

اندیشه مقاومت در گفتمان انقلاب اسلامی

تحلیل فقهی و حقوقی تأثیر جنگ شناختی بر ادراک عمومی ازمنظر عدالت در نظام قضایی اسلامی

نویسنده
دانش آموخته دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی، گروه فقه و حقوق اسلامی، دانشگاه آزاد، سمنان، ایران
چکیده
پژوهش حاضر با هدف تحلیل تأثیرات جنگ شناختی بر ادراک عمومی از عدالت در نظام قضایی اسلامی انجام شده است. جنگ شناختی، به‌مثابه ابزاری نوین در عرصه منازعات معاصر، با بهره‌گیری هدفمند از ظرفیت‌های رسانه‌ای و روان‌شناختی، درصدد تغییر ادراک، باورها و نگرش‌های جامعه هدف است. در نظام قضایی اسلامی، که عدالت رکن بنیادین مشروعیت و کارآمدی آن به شمار می‌رود، تأثیرات این پدیده بر ادراک عمومی از عدالت، چالش‌های جدی و قابل‌توجهی ایجاد می‌کند. این پژوهش با بهره‌گیری از روش توصیفی ـ تحلیلی و با گردآوری داده‌ها از منابع کتابخانه‌ای و اسنادی، در پی پاسخ به این پرسش محوری است که جنگ شناختی چگونه بر ادراک عمومی از عدالت در نظام قضایی اسلامی تأثیر می‌گذارد؟ یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که جنگ شناختی از طریق انتشار اطلاعات نادرست، ایجاد شبهات و شکل‌دهی به روایت‌های انحرافی، اعتماد عمومی به نظام قضایی را تضعیف کرده و ادراک جامعه از عدالت را با خدشه مواجه می‌سازد.
نتایج پژوهش از منظر فقهی، بر ضرورت تقویت مبانی عدالت و شفافیت در عملکرد قضایی، همچنین تبیین و آموزش مفاهیم دینی و پاسخ‌گویی مستدل به شبهات تأکید دارد. از منظر حقوقی نیز، تدوین و تقویت قوانین و مقررات لازم برای مقابله با انتشار اطلاعات کذب و حمایت از سلامت و اعتبار نظام قضایی ضروری به نظر می‌رسد. در ابعاد روان‌شناختی و اجتماعی، ارتقای سواد رسانه‌ای و آموزش عمومی مفاهیم مرتبط با عدالت، در کنار تقویت اعتماد عمومی از طریق افزایش شفافیت و پاسخ‌گویی نهادهای قضایی، از جمله راهکارهای مؤثر در مواجهه با پیامدهای جنگ شناختی محسوب می‌شود. بر این اساس، پژوهش حاضر با ارائه تحلیلی چندبعدی در ابعاد فقهی، حقوقی و روان‌شناختی از تأثیر جنگ شناختی بر ادراک عمومی از عدالت، می‌کوشد زمینه ارائه راهبردهایی جامع برای صیانت از اعتماد عمومی و تحکیم مبانی عدالت در نظام قضایی اسلامی را فراهم سازد.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

A Jurisprudential and Legal Analysis of the Impact of Cognitive Warfare on Public Perception of Justice in the Islamic Judicial System

نویسنده English

Mohammad Rokhbin
Ph.D. Graduate in Jurisprudence and Fundamentals of Islamic Law, Department of Islamic Jurisprudence and Law, Islamic Azad University, Semnan, Iran;
چکیده English

This study aims to analyze the impact of cognitive warfare on public perceptions of justice within the Islamic judicial system. Cognitive warfare, as a modern instrument of contemporary conflicts, strategically employs media and psychological mechanisms to influence and reshape the perceptions, beliefs, and attitudes of target societies. Within the Islamic judicial system, where justice constitutes a fundamental pillar of legitimacy and effectiveness, the effects of cognitive warfare on public perceptions of justice pose significant challenges. Employing a descriptive-analytical approach and drawing on library and documentary sources, this study seeks to answer the central question: How does cognitive warfare affect public perceptions of justice within the Islamic judicial system?
The findings indicate that cognitive warfare, through the dissemination of misinformation, the generation of doubts, and the promotion of distorted narratives, undermines public trust in the judiciary and distorts perceptions of justice. From a jurisprudential perspective, the findings underscore the need to strengthen the foundations of justice and transparency in judicial practices, while also promoting religious education and providing reasoned responses to emerging doubts. From a legal perspective, the development and enhancement of laws and regulations aimed at countering the dissemination of false information and safeguarding the integrity and credibility of the judicial system are essential. From psychological and social perspectives, enhancing media literacy and public education on justice-related concepts, alongside strengthening public trust through greater transparency and accountability of judicial institutions, constitute effective strategies for addressing the consequences of cognitive warfare. Accordingly, by providing a multidimensional analysis from jurisprudential, legal, and psychological perspectives, this study contributes to the development of comprehensive strategies for safeguarding public trust and strengthening the foundations of justice within the Islamic judicial system.

کلیدواژه‌ها English

Cognitive Warfare
Judicial Justice
Public Perception
Islamic Jurisprudence
Islamic Law
  1. فهرست منابع

    قرآن کریم

    الف) منابع فارسی

    1. احمدی، علی‌اصغر. (1395). روان‌شناسی اجتماعی جنگ نرم. تهران: انتشارات سمت.
    2. جعفری، محمدتقی. (1385). عدالت از دیدگاه اسلام. تهران: مؤسسه نشر کرامت.
    3. جعفری، محمدتقی. (1385). عدالت قضایی در اسلام. تهران: مؤسسه تدوین و نشر آثار علامه جعفری.
    4. جوادی آملی، عبدالله. (1395). مبادی اخلاق در قرآن. قم: اسراء.
    5. خامنه‌ای، سیدعلی. (1401). استفتائات قضایی. تهران: انتشارات انقلاب اسلامی.
    6. دانایی‌فرد، حسن؛ الوانی، سیدمهدی؛ و آقازاده، هاشم. (1394). روش‌شناسی پژوهش کیفی در مدیریت: رویکردی جامع. تهران: انتشارات صفار.
    7. صفوی، سیدیحیی. (1397). جنگ شناختی: مفاهیم و راهبردها. تهران: انتشارات دانشگاه امام حسین.
    8. قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران.
    9. قانون مدنی جمهوری اسلامی ایران.
    10. مجلس شورای اسلامی. (1392). قانون مجازات اسلامی. تهران: روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران.
    11. مصباح یزدی، محمدتقی. (1392). اخلاق در قرآن. قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره).
    12. مطهری، مرتضی. (1378). عدل الهی. تهران: صدرا.

    ب) منابع عربی

    1. بخاری، محمد بن اسماعیل. (1391). صحیح البخاری. تربت جام: مکتبة البشری.
    2. تسخیری، محمدعلی. (1432ق). العدالة فی الفقه الإسلامی. تهران: المجمع العالمی للتقریب بین المذاهب الإسلامیة.
    3. خمینی، روح‌الله. (1379). کتاب البیع. تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
    4. زیدان، عبدالکریم. (1421ق). نظام القضاء فی الشریعة الإسلامیة. بیروت: مؤسسة الرسالة.
    5. شریف رضی، محمد بن حسین. (1387). نهج‌البلاغه. قم: الهادی.
    6. شهید ثانی، زین‌الدین. (1413ق). مسالک الأفهام. قم: مؤسسه معارف اسلامی.
    7. شهید صدر، محمدباقر. (1400ق). اقتصادنا. بیروت: دارالتعارف.
    8. طباطبایی، محمدحسین. (1390). المیزان فی تفسیر القرآن. بیروت: مؤسسة الأعلمی.
    9. مکارم شیرازی، ناصر. (1428ق). أنوار الفقاهة. قم: مدرسة الإمام علی بن أبی‌طالب.
    10. نجفی، محمدحسن. (1300ق). جواهر الکلام. تهران: دارالکتب الإسلامیة.

    ج) منابع لاتین

    1. Brown, A. (2019). Public Perception of Justice in Islamic Legal Systems. London: Routledge.
    2. Krippendorff, K. (2004). Content Analysis: An Introduction to Its Methodology (2nd ed.). Thousand Oaks, CA: Sage Publications.
    3. Smith, J. (2020). Cognitive Warfare: Concepts and Strategies. New York: Academic Press.
دوره 18، شماره 61
تابستان 1401
صفحه 5-28

  • تاریخ دریافت 10 اردیبهشت 1401
  • تاریخ بازنگری 25 اردیبهشت 1401
  • تاریخ پذیرش 31 تیر 1401
  • تاریخ اولین انتشار 06 شهریور 1401
  • تاریخ انتشار 06 شهریور 1401