اندیشه مقاومت در گفتمان انقلاب اسلامی

اندیشه مقاومت در گفتمان انقلاب اسلامی

واکاوی سازه‌های تأثیرگذار بر گرایش جوانان در به‌کارگیری سبک زندگی اسلامی ایرانی با تأکید بر بسیج مساجد

نویسندگان
1 دکترای جغرافیا و مدرس دانشکده شهید مطهری بسیج، تهران، ایران.
2 استادیار دانشگاه افسری و تربیت پاسداری امام حسین(ع)، تهران، ایران.
چکیده
مطالعهٔ حاضر با هدف واکاوی سازه‌های تأثیرگذار بر گرایش جوانان در به‌کارگیری سبک زندگی ایرانی اسلامی با تأکید بر بسیج مساجد انجام پذیرفته است. این تحقیق به لحاظ هدف از نوع تحقیقات کاربردی و از لحاظ کنترل متغیرها از نوع توصیفی ـ همبستگی بوده، که به روش پیمایشی انجام شده است. جامعهٔ آماری پژوهش حاضر، دربردارندهٔ ۴۷۵ نفر از نوجوانان در محدودهٔ سنی ۱۷ الی ۳۰ سال در پایگاه بسیج مسجد امام حسین (ع) شهرستان جهرم می‌باشند (N=475). حجم نمونه با استفاده از جدول بارتلت و همکاران، ۱۶۳ نفر به دست آمد (n=163). ابزار گردآوری داده‌ها پرسش‌نامه‌ای بود که روایی آن به وسیلهٔ جمعی از متخصصان تأیید گردید. همچنین، برای تعیین میزان پایایی بخش‌های مختلف از ضریب آلفای کرونباخ استفاده شد که مقدار آن برابر ۰/۸۲۷ برآورد گردید. نتایج حاصل از آزمون رتبه‌ای فریدمن حکایت از آن دارد میانگین رتبه‌ای عوامل سازمانی و مدیریتی، برنامه‌های فرهنگی ـ تربیتی، برنامه‌های اجتماعی و اعتقادی ـ مذهبی با گرایش جوانان در به‌کارگیری سبک زندگی ایرانی اسلامی، در سطح یک درصد تفاوت معنی‌داری وجود دارد و این سازه‌ها به ترتیب رتبه‌های اول تا چهارم را به خود اختصاص داده‌اند. همچنین بر اساس یافته‌های تحقیق بین سازه‌های، برنامه‌های فرهنگی ـ تربیتی (r=۰/۷۷۵)، اجتماعی (r=۰/۳۵۶)، اعتقادی ـ مذهبی (r=۰/۳۳۶) و عوامل سازمانی و مدیریتی (r=۰/۵۶۸) با گرایش جوانان در به‌کارگیری سبک زندگی ایرانی اسلامی همبستگی مثبت و معنی‌داری وجود دارد. از جمله یافته‌های جالب به دست آمده در این مطالعه، همبستگی منفی و معنی‌دار بین پایگاه اقتصادی و اجتماعی خانوار (r=-۰/۳۶۷) با گرایش جوانان در به‌کارگیری سبک زندگی ایرانی اسلامی بود. همچنین، نتایج حاصل از رگرسیون چند متغیره همزمان نشان داد که برنامه‌های فرهنگی ـ تربیتی، عوامل سازمانی و مدیریتی، برنامه‌های اجتماعی و برنامه های اعتقادی ـ مذهبی به ترتیب به عنوان مهم‌ترین عوامل تأثیرگذار، در مجموع توانایی تبیین ۶۵/۸ درصد از تغییرات بر گرایش جوانان در به‌کارگیری سبک زندگی ایرانی اسلامی در مسجد امام حسین (ع) شهرستان جهرم بر عهده داشته‌اند. بیشترین تغییرات مستقل بر گرایش جوانان در به‌کارگیری سبک زندگی ایرانی اسلامی با مقدار بتای به دست آمده ۰/۸۴۰ مربوط به برنامه‌های تربیتی ـ فرهنگی در پایگاه بسیج مسجد امام حسین (ع) شهرستان جهرم بوده است. در پایان، بر اساس نتایج به دست آمده، پیشنهادهایی ارایه گردید.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Analyzing the Effective Constructs on Youth's Inclination Toward Employing the Iranian-Islamic Lifestyle with Emphasis on Mosque Basij

نویسندگان English

Mehdi Rahmanian 1
Abbas Kamalifard 2
1 Ph.D. in Geography and Lecturer, Shahid Motahari Basij Faculty, Tehran, Iran.
2 Assistant Professor, Imam Hossein University of Officer and Guard Training, Tehran, Iran.
چکیده English

The present study was conducted with the aim of analyzing the effective constructs on the inclination of youth toward adopting the Iranian-Islamic lifestyle with an emphasis on mosque Basij. In terms of objective, this research is applied, and in terms of variable control, it is descriptive-correlational, conducted using a survey method. The statistical population of this research includes 475 adolescents and youth aged 17 to 30 at the Basij base of Imam Hossein (AS) Mosque in Jahrom city (N=475). The sample size was determined to be 163 people using Bartlett's table and colleagues (n=163). The data collection tool was a questionnaire whose validity was confirmed by a panel of experts. Furthermore, Cronbach's alpha coefficient was used to determine the reliability of different sections, estimated at 0.827. The results of the Friedman ranking test indicate that there is a significant difference at the one percent level in the mean ranks of organizational and management factors, cultural-educational programs, social programs, and ideological-religious programs regarding the youth's inclination toward adopting the Iranian-Islamic lifestyle, and these constructs occupied the first to fourth ranks, respectively. Also, based on the research findings, there is a positive and significant correlation between cultural-educational programs (r=0.775), social programs (r=0.356), ideological-religious programs (r=0.336), and organizational and management factors (r=0.568) with the youth's inclination toward adopting the Iranian-Islamic lifestyle. Among the interesting findings of this study was a negative and significant correlation between household socioeconomic status (r=-0.367) and youth inclination toward adopting the Iranian-Islamic lifestyle. Moreover, simultaneous multiple regression results showed that cultural-educational programs, organizational and management factors, social programs, and ideological-religious programs, as the most important influencing factors respectively, accounted for a total of 65.8% of the variance in youth inclination toward adopting the Iranian-Islamic lifestyle at Imam Hossein (AS) Mosque in Jahrom city. The greatest independent variation on youth inclination toward adopting the Iranian-Islamic lifestyle, with a beta value of 0.840, belonged to educational-cultural programs at the Basij base of Imam Hossein (AS) Mosque in Jahrom city. Finally, based on the results obtained, suggestions were provided.

کلیدواژه‌ها English

Mosque
Islamic lifestyle
Basij
Jahrom city
5. حیدرپور، حسن، صادق‌زاده قمصری، علیرضا، و سجادی، سیدمهدی. (۱۳۹۷). تحلیل تطبیقی راهنمای برنامه درسی دین و زندگی دورهٔ متوسطه دوم با مؤلفه‌های سبک زندگی اسلامی ـ ایرانی. فصلنامه مسائل کاربردی تعلیم و تربیت اسلامی، سال سوم، شماره ۴، صص ۶۶-۳۵.
6. رادمهر، محسن، رشیدی آل‌هاشم، سید محمدرضا، هادی طحان، محسن، و رنجبر، غلامعلی. (۱۳۹۸). واکاوی شاخص‌ها، ویژگی‌ها و بایسته‌های جوانان تمدن‌ساز در تراز نظام انقلابی در اندیشه مقام معظم رهبری (مد ظله العالی). دو فصلنامه علمی ـ پژوهشی پاسداری فرهنگ انقلاب اسلامی، سال نهم، شماره ۱۹، صص ۲۰۹-۱۶۹.
7. دشتی، مصطفی حسینی. (۱۳۸۵). معارف و معارف. انتشارات صنعت شرق، چاپ چهارم، تهران.
8. دهقان، علیرضا، و غفاری، غلامرضا. (۱۳۸۴). تبیین مشارکت اجتماعی و فرهنگی دانشجویان دانشگاه‌های علوم پزشکی شهر تهران. فصلنامه جامعه‌شناسی ایران، دوره ششم، شماره ۱، صص ۹۸-۶۷.
9. شایگان، فریبا. (۱۳۹۵). نقش عملکرد فرهنگی ـ اجتماعی مساجد در پیشگیری اجتماعی از جرایم جوانان. فصلنامه انتظامی اجتماعی، سال هشتم، شماره ۳، صص ۵۰-۲۵.
10. شبلی، احمد. (۱۳۸۵). تاریخ آموزش در اسلام. ترجمه محمدحسین ساکت، تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
11. عزیزی، رزاق، اکبری، حسن‌علی، و ایزدی‌طامه، احمد. (۱۳۹۴). عوامل سازمانی مؤثر در جذب جوانان به بسیج. فصلنامه مدیریت اسلامی، سال بیست‌وهسوم، شماره ۱، صص ۲۲۴-۲۰۳.
12. فقهی‌زاده، عبدالهادی، جدی، حسین، و نیرومندچوکامی، مصطفی. (۱۳۹۵). نقش «مسجد» و «امام جماعت» در توسعهٔ اهداف فرهنگی اسلام. فصلنامه مدیریت و تربیت اسلامی، سال سیزدهم، شماره ۳۶، صص ۲۵-۱.
13. فقیهی، علی‌نقی، نجفی، حسن، و دریساوی، سمیه. (۱۳۹۶). سبک زندگی در آموزه‌های تربیتی امام رضا (ع) و استخراج دلالت‌های آن در برنامه رسمی و عمومی. فصلنامه مسائل کاربردی تعلیم و تربیت اسلامی، سال دوم، شماره ۵، صص ۱۷۸-۱۴۳.
14. قریشی، علی‌اکبر. (۱۳۷۱). قاموس قرآن. انتشارات دارالکتب الاسلامیه، چاپ ششم، تهران.
15. کاظمی، عباس، و فرجی، مهدی. (۱۳۸۸). بررسی وضعیت دینداری در ایران (با تأکید بر داده‌های پیمایش‌های سه دهه گذشته). فصلنامه تحقیقات فرهنگی ایران، سال دوم، شماره ۲، صص ۷۹-۹۵.
16. کدخدایی، سمیه. (۱۳۹۰). جایگاه مسجد در گسترش فرهنگ اسلامی از دیدگاه قرآن و روایات در قرن اول و دوم هجری. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تهران.
17. محمدی، محسن. (۱۳۸۷). آثار گوناگون مسجد. مؤسسه فرهنگی و اطلاع‌رسانی تبیان.
18. مرادی، علی، و حیدرخانی، هابیل. (۱۳۹۶). تبیین رابطه حضور در مساجد با شهادت‌طلبی، ایثارگری و گرایش به ارزش‌های اسلامی؛ مورد مطالعه استان کرمانشاه. فصلنامه علوم اجتماعی، سال یازدهم، شماره ۱، صص ۱۱۶-۹۳.
19. موسوی‌مقدم، سیدمحمد، و محمدی، مروت. (۱۳۹۵). بررسی نقش مسجد در افزایش سرمایه اجتماعی بر اساس نماگرهای اصلی آن در قرآن و حدیث. مدیریت سرمایه اجتماعی، دوره سوم، شماره ۱، صص ۱۶۲-۱۳۹۱.
20. موسوی، میرنجف، کهکی، فاطمه سادات، و صفری، محمد. (۱۳۹۵). نقش بسیج در تأمین امنیت پایدار مناطق مرزی استان آذربایجان غربی. علوم و فنون مرزی، سال هفتم، شماره ۳، صص ۲۱-۱.
21. موظف‌رستمی، محمدعلی. (۱۳۸۱). آیین مسجد. انتشارات گویه اول، جلد ۲، تهران.
22. هاشمیان‌فر، سیدعلی، شایگان، فریبا، و سعیدی، مصطفی. (۱۳۹۴). بررسی مشارکت جوانان در مساجد با تأکید بر خانواده. فصلنامه شیعه‌شناسی، سال سیزدهم، شماره ۵۰، صص ۷۰-۳۳.
دوره 17، شماره 57
تابستان 1400
صفحه 5-26

  • تاریخ دریافت 16 اسفند 1399
  • تاریخ بازنگری 15 فروردین 1400
  • تاریخ پذیرش 24 خرداد 1400
  • تاریخ اولین انتشار 10 شهریور 1400
  • تاریخ انتشار 10 شهریور 1400