اندیشه مقاومت در گفتمان انقلاب اسلامی

اندیشه مقاومت در گفتمان انقلاب اسلامی

نقشه راه علوم انسانی و اسلامی در تحقق نظام انقلابی تمدن‌ساز

نویسندگان
1 مدیریت حوزه علمیه حضرت بقیه الله تهران (عج)، مرکز امیرالمومنین (ع)، تهران، ایران.
2 پژوهشگر مرکز علم و تمدن، پژوهشکده شهید صدر، دانشگاه جامع امام حسین (ع)، تهران، ایران.
چکیده
جهت دستیابی به تمدن اسلامی، راهی جز عبور از علوم انسانی موجود و حرکت به سمت علوم انسانی- اسلامی وجود ندارد. پایداری و تحقق کامل اهداف ارزشی انقلاب اسلامی نیز به این مسئله بستگی دارد و از آسیب ها و چالش های جدی که امروز در مسیر جامعه اسلامی وجود دارد، از این ناحیه برمی خیزد. به عبارت دیگر، اگر در علوم انسانی، تئوری ها و فرضیه های جدیدی مطرح نشود که بر اساس آنها، حقیقت دین و دینداری در جامعه اسلامی جریان یابد و اگر بومی سازی علوم انسانی اتفاق نیفتد و مدل های انسان شناسی به مبانی اسلام نزدیک نشود، قطعاً انقلاب اسلامی در جریان تحقق تمدن نوین اسلامی و رسیدن به اهداف خود دچار مشکل خواهد شد. تأکید رهبر معظم انقلاب در راستای اسلامی سازی علوم انسانی در همین راستاست. در این پژوهش که به لحاظ هدف کاربردی بوده و از نوع تحقیقات توصیفی- تحلیلی می باشد، با روش تکنیک تحلیل محتوا، مناسبات علوم انسانی با علوم انسانی در نگرش تمدنی تبیین شده است. بنابراین لازم است علوم انسانی با مبانی دین تولید شوند و اسلامی سازی علوم انسانی در مسیری صحیحی قرار گیرد. این حرکت باید مسیری منطقی و قاعده مند باشد تا بر اساس آن، مدلی دقیق و تبیین کننده اهداف ارزشی انقلاب اسلامی ایجاد شود. در این مقاله ضمن تبیین ماهیت تمدن نوین اسلامی، انسان شناسی اسلامی و قرآنی به نقشه راه و مناسبات فی ما بین علوم انسانی با علوم انسانی و تحقق نظام انقلابی تمدن ساز خواهیم پرداخت.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

The Roadmap of Humanities and Islamic Sciences in Realizing the Civilization-Building Revolutionary System

نویسندگان English

Majid Dasmi 1
Mohammad Nabizadeh 2
1 Management, Hazrat Baqiyatallah Seminary, Amir al-Mu'minin Center, Tehran, Iran.
2 Researcher, Center for Science and Civilization, Shahid Sadr Research Institute, Imam Hossein Comprehensive University, Tehran, Iran.
چکیده English

To achieve Islamic civilization, there is no way other than passing through the existing humanities and moving towards Islamic-humanities. The stability and complete realization of the value objectives of the Islamic Revolution also depend on this issue, and the serious damages and challenges that exist today in the path of Islamic society stem from this area. In other words, if new theories and hypotheses are not proposed in the humanities based on which the truth of religion and religiosity flows in the Islamic society, and if the indigenization of the humanities does not take place and anthropology models do not approach Islamic foundations, the Islamic Revolution will certainly encounter problems in the process of realizing the new Islamic civilization and achieving its goals. The Supreme Leader's emphasis on the Islamization of the humanities is in this direction. In this research, which is applied in terms of objective and descriptive-analytical in type, using the content analysis technique, the relations of humanities with human sciences in a civilizational approach have been explained. Therefore, it is necessary for the humanities to be produced with the foundations of religion, and the Islamization of the humanities to be placed in the correct path. This movement must have a logical and regular path so that, based on it, an accurate model explaining the value objectives of the Islamic Revolution can be created. In this article, while explaining the nature of the new Islamic civilization, Islamic and Qur'anic anthropology, we will address the roadmap and the relations between the humanities and human sciences and the realization of the civilization-building revolutionary system.

کلیدواژه‌ها English

Islamic sciences
Revolutionary system
Second step
Humanities
New Islamic civilization
1. قرآن کریم.
2. ابن منظور، محمد بن مکرم. (۱۴۱۴ ق). لسان العرب. جلد سیزدهم، بیروت: دار الفکر للطباعة و النشر و التوزیع.
3. ارشادی نیا، محمد رضا. (۱۳۸۶). تاثیر منابع فلسفی در تفسیر متون دینی از دیدگاه امام خمینی (ره). تهران: بوستان کتاب.
4. باربور، ایان. (۱۳۹۲). دین و علم. ترجمه پیروز فطورچی، تهران: سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
5. بیانات مقام معظم رهبری در جمع دانشجویان، دانش آموزان و سایر جوانان خراسان شمالی، مورخ ۱۳۹۱/۷/۲۳ و بیانات ایشان ۱۳۷۹/۱۲/۰۹ و بیانات مورخ ۱۳۸۸/۴/۲۹ و مورخ ۱۳۹۰/۶/۲۶ و بیانات معظم له مورخ ۱۳۹۰/۳/۱۴.
6. پور فرد، مسعود. (۱۳۸۸). انسان شناسی در فلسفه سیاسی اسلام. فصل نامه قبسات، سال چهاردهم، ص ۱۳۹-۱۶۸.
7. تقوی، مریم؛ غفاری، ابوالفضل. (۱۳۹۱). بررسی مقایسه ای جایگاه علوم انسانی در برنامه درسی اگزیستانسیالیستی و اسلامی. فصل نامه حوزه فلسفه دین و کلام جدید قبسات، سال هفدهم، ص ۱۳۹-۱۷۰.
8. جوادی آملی، عبد الله. (۱۳۸۶). مجموعه وجوه سیاست متعالیه، مقاله سیاست حکمت متعالیه. قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.
9. جلی، عبد الکریم. (۱۳۹۲). انسان کامل در اواخر و اوائل. قم: امیران.
10. حرانی، حسن بن شعبه. (۱۴۰۴ ق). تحف العقول. قم: انتشارات جامعه مدرسین.
11. حسینیان، محمدجعفر. علوم انسانی و تمدن سازی، مورخ ۰۳/۰۲/۹۱. قابل دسترسی در: http://isaq.ir/hoseiniyan
12. خمینی، روح الله. (۱۳۷۷). شرح چهل حدیث. تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
13. خمینی، روح الله. (۱۳۸۵). صحیفه امام. تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
14. دورتیه، ژان فرانسوا. (۱۳۸۲). علوم انسانی گستره شناخت ها. ترجمه مرتضی کتیبی و همکاران، تهران: نشر نی.
15. دیلتای، ویلهلم. (۱۳۸۸). مقدمه دبر علوم انسانی. ترجمه منوچهر صانعی دره بیدی، تهران: انتشارات ققنوس.
16. رشاد، علی اکبر. (۱۳۸۸). دین پژوهی معاصر. تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
17. رضائی، عبدالعلی. (۱۳۸۶). مهندسی تمدن اسلامی. تهران: انتشارات فجر ولاایت.
18. روزنبرگ، الکس. (۱۳۹۳). فلسفه علم. ترجمه مهدی دشت بزرگی و فاضل اسدی امجد، تهران: نشر کتاب طه.
19. ری شهری، محمد. (۱۳۸۶). انسان شناسی از منظر قرآن و حدیث. قم: دار الحدیث.
20. سبحانی، جعفر. (۱۳۸۵). فلسفه تاریخ. قم: موسسه امام صادق (ع).
21. سبحانی، جعفر. (۱۳۹۲). جهان بینی مادی معاصر. قم: توحید قم.
22. فراهیدی، خلیل بن أحمد. (۱۴۰۹ ق). العین، جلد هشت. قم: نشر هجرت.
23. فروند، زولین. (۱۳۷۲). نظریه های مربوط به علوم انسانی، ترجمه علی محمد کاردان، تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
24. قرشی بابایی، علی اکبر. (۱۴۱۲ ق). قاموس قرآن. جلد شش، تهران: دار الکتب الاسلامیة.
25. معینی پور، مسعود، لک‌زایی، رضا. (۱۳۹۱). ارکان امت واحده و تمدن اسلامی از منظر امام خمینی و مقام معظم رهبری. فصلنامه علمی-پژوهشی مطالعات انقلاب اسلامی، سال نهم، شماره ۲۸.
26. نورمحمدی، مرتضی. (۱۳۸۸). آسیب شناسی کاربرد روش پوزیتیوستی در علوم انسانی، دو ماهنامه داخلی جشنواره بین المللی فارابی، شماره دهم.
27. ولایتی، علی اکبر. (۱۳۹۱). فرهنگ و تمدن اسلامی. قم: دفتر نشر معارف.
دوره 16، شماره 52
بهار 1399
صفحه 57-72

  • تاریخ دریافت 17 دی 1398
  • تاریخ بازنگری 09 بهمن 1398
  • تاریخ پذیرش 27 اسفند 1398
  • تاریخ اولین انتشار 30 خرداد 1399
  • تاریخ انتشار 30 خرداد 1399