اندیشه مقاومت در گفتمان انقلاب اسلامی

اندیشه مقاومت در گفتمان انقلاب اسلامی

مؤلفه‌ها و شاخص‌های فرهنگی تمدن نوین اسلامی از منظر آیت‌الله خامنه‌ای با رویکردی بر بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری مطالعات سیاسی انقلاب اسلامی، دانشگاه شاهد و عضو هیئت‌علمی مرکز اسناد انقلاب اسلامی، تهران، ایران.
2 دانشیار علوم سیاسی، دانشگاه انتظامی امین، تهران، ایران.
چکیده
جوامع اسلامی زمانی در مسیر تمدن سازی حرکت خواهند کرد که با عقلانیت، علم، مدیریت کارآمد و توجه به ارزشها و اصول توحیدی قرآن و سیره پیامبر(ص) و ائمه (ع) گام در مسیر تمدن سازی بگذارند. تعامل تمدن‌ها و تعارض تمدن‌ها پدیده‌ای است که در ادوار مختلف تاریخی مشهود بوده و زمان حال نیز وجود دارد و هر تمدنی که از صلابت عقلانی، علمی و اخلاقی و معنوی بالاتری برخوردار باشد از قدرت و نفوذ و پایداری بیشتری برخوردار خواهد بود. نگارندگان در صدد پاسخ به این سؤال هستند که با توجه به بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی مؤلفه‌ها و شاخص‌های فرهنگی شکل‌دهندهی تمدن نوین از منظر آیت‌الله خامنه‌ای کدامند و در روند شکل‌دهی تمدن نوین اسلامی چه تأثیری دارند؟ فرضیه پژوهش این است که فرهنگ و مؤلفه‌های آن عامل زیربنایی در شکل‌گیری تمدن سازی نوین اسلامی است. در پژوهش حاضر هدف نگارندگان این است که با استناد بر بیانات آیت‌الله خامنه‌ای(مدظله) مؤلفه‌ها و شاخص‌های فرهنگی شکل‌دهنده‌ی تمدن نوین اسلامی را با توجه بر بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی و با استفاده از روش توصیفی - تحلیل و مطالعات اسنادی موردبررسی قرار دهند. یافته‌ها نشان می‌دهند مؤلفه‌هایی همچون؛ عقلانیت، دین، اخلاق، علم و شاخص‌های پیرامون آن‌ها در فرآیند شکل‌گیری تمدن نوین اسلامی نقش اساسی دارند. روش گردآوری مطالب بر اساس رویکرد کتابخانه‌ای و الکترونیکی می‌باشد.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Components and Cultural Indicators of the New Islamic Civilization from the Perspective of Ayatollah Khamenei with an Approach to the Second Step Statement of the Islamic Revolution

نویسندگان English

Saeed Ghorbani 1
Yousef Torabi 2
1 Ph.D. Student in Political Studies of the Islamic Revolution, Shahed University, and Faculty Member, Islamic Revolution Documentation Center, Tehran, Iran.
2 Associate Professor of Political Science, Amin Police University, Tehran, Iran.
چکیده English

Islamic societies will move towards civilization-building when they take steps in the path of civilization-building with rationality, science, efficient management, and attention to the values and monotheistic principles of the Quran and the tradition of the Prophet (PBUH) and the Infallible Imams (AS). The interaction of civilizations and the clash of civilizations is a phenomenon that has been evident in various historical periods and exists in the present time as well, and any civilization that possesses higher intellectual, scientific, ethical, and spiritual robustness will enjoy greater power, influence, and durability. The authors seek to answer the question: what are the cultural components and indicators forming the new civilization from the perspective of Ayatollah Khamenei, given the Second Step Statement of the Islamic Revolution, and what impact do they have on the process of shaping the new Islamic civilization? The research hypothesis is that culture and its components are the foundational factor in the formation of the new Islamic civilization. In the present research, the authors aim to examine the cultural components and indicators forming the new Islamic civilization, relying on the statements of Ayatollah Khamenei (may God prolong his life), with attention to the Second Step Statement of the Islamic Revolution, using a descriptive-analytical method and documentary studies. The findings indicate that components such as rationality, religion, ethics, science, and their surrounding indicators play a fundamental role in the process of forming the new Islamic civilization. The method of data collection is based on a library and electronic approach.

کلیدواژه‌ها English

Second Step Statement of the Islamic Revolution
New Islamic Civilization
Religion
Rationality
Ethics
Science
Ayatollah Khamenei
الف. کتب و مقالات فارسی
1. قرآن کریم.
2. نهج‌البلاغه.
3. اسلامی ندوشن، محمدعلی. (۱۳۷۱). فرهنگ و شبه فرهنگ. انتشارات یزدان.
4. اشکوری، محمدجعفر، و موسوی، سپیده. (۱۳۹۴). عوامل و زمینه‌های احیای تمدن اسلامی در گفتار رهبر معظم انقلاب اسلامی. تهران، همایش تمدن نوین اسلامی، دانشگاه شاهد.
5. افتخاری، اصغر. (۱۳۹۰). محیط امنیتی تمدن اسلامی. تهران: دانشگاه امام صادق(ع).
6. اکبری، مرتضی، و رضایی، فریدون. (۱۳۹۴). واکاوی شاخص‌های تمدن نوین اسلامی در اندیشه مقام معظم رهبری. الگوی پیشرفت اسلامی، (۵).
7. باهنر، محمدجواد. (۱۳۸۷). مباحثی پیرامون فرهنگ انقلاب اسلامی. تهران: نشر شاهد.
8. بهشتی، احمد، و پیام صدریه، (۱۳۸۹). اخلاق سیاسی در نامه‌های نهج‌البلاغه. فصلنامه نهج، (۳۰).
9. بهمنی، محمدرضا. (۱۳۹۳). تمدن نوین اسلامی در اندیشه آیت‌الله خامنه‌ای. نشریه کتاب نقد، (۷۴).
10. دهشیری، محمدرضا. (۱۳۹۴). تمدن نوین اسلامی. همایش تمدن نوین اسلامی، دانشگاه شاهد.
11. رجبی دوانی، محمدحسین، و خزائی، علی. (۱۳۹۴). تمدن نوین اسلامی مؤلفه‌ای اثرگذار بر استحکام ساخت درونی نظام جمهوری اسلامی ایران. اولین همایش تمدن نوین اسلامی، دانشگاه شاهد.
12. زنگویی، اسدالله، نبی‌زاده بابکی، محمد، صالحی، محمدحسین. (۱۳۹۴). آسیب‌شناسی، موانع و چالش‌ها در تحقق تمدن نوین اسلامی. همایش تمدن نوین اسلامی، دانشگاه شاهد.
13. جعفریان، رسول. (۱۳۸۹). جریان‌ها و سازمان‌های مذهبی- سیاسی ایران. تهران: نشر نی.
14. جعفری، محمدتققی. (۱۳۷۹). فرهنگ پیرو، فرهنگ پیشرو. تهران: مؤسسه نشر آثار علامه جعفری.
15. جمشیدی، محمدحسین. (۱۳۹۴). مبانی دینی تمدن از منظر اسلام. همایش تمدن نوین اسلامی، دانشگاه شاهد.
16. جمعی از نویسندگان. (۱۳۸۶). انقلاب اسلامی ایران. قم: نشر معارف.
17. حنفی، حسن. (۱۳۷۹). اندیشه و تمدن اسلامی و مباحثی پیرامون آن. نامه علوم انسانی، (۲).
18. حاتمی، محمدرضا. (۱۳۹۰). مؤلفه‌های تمدن اسلامی. تهران: دانشگاه امام صادق(ع).
19. خاری آرانی، مجید، و علی‌اکبر زاده آرانی، زهرا. (۱۳۹۴). مبانی و مؤلفه‌های تمدن نوین اسلامی با تأکید بر اندیشه‌های رهبر معظم انقلاب اسلامی. همایش تمدن نوین اسلامی، دانشگاه شاهد.
20. شاهرخی، سید علاءالدین. (۱۳۸۱). امام المتقین و تاریخ تشیع. مجله تحقیقات اسلامی، (۱).
21. شجاعی، هادی. (۱۳۹۴). ظرفیت‌های فرهنگ سیاسی تشیع در برسازی تمدن نوین اسلامی. همایش تمدن نوین اسلامی، دانشگاه شاهد.
22. شریعتی تبار، مهدی. (۱۳۹۴). نگاهی به تمدن اسلامی از منظر قرآن کریم. نشریه مشکوه، (۱۲۸).
23. شریعتی، علی. (۱۳۸۹). تاریخ تمدن. تهران: انتشارات قلم.
24. فوزی، یحیی، و صنم زاده، محمودرضا. (۱۳۹۱). تمدن اسلامی از دیدگاه امام خمینی(ره). فصلنامه تاریخ فرهنگ و تمدن اسلامی، (۹).
25. فرمهینی فراهانی، محسن. (۱۳۹۴). الزامات تحقق تمدن نوین اسلامی. همایش ملی تمدن نوین اسلامی، دانشگاه شاهد.
26. قربانی، سعید. (۱۳۹۴). آموزه‌های نهضت امام حسین(ع) و انقلاب اسلامی ایران. همایش شناخت خلاق و آداب حسینی، تایباد.
27. کمالی، علی‌اکبر. (۱۳۸۸). انقلاب اسلامی و بازیابی تمدن اسلامی. رهیافت انقلاب اسلامی، (۹).
28. لیتنتون، رالف. (۱۳۳۷). سیر تمدن. ترجمه پرویز مرزبان، نشر دانش.
29. مشیدی، جلیل، و اصغری، یوسف. (۱۳۹۱). امر به معروف و نهی از منکر از منظر عرفانی. نشریه ادبیات عرفانی، (۲۹).
30. مطهری، مرتضی. (۱۳۹۵). مجموعه آثار استاد شهید مطهری. تهران: نشر صدرا.
31. معین، محمد. (۱۳۹۴). فرهنگ فارسی. تهران: امیرکبیر.
32. ملایی، حسن. (۱۳۹۴). جایگاه و کارکردهای آموزه مهدویت و انتظار در شکل‌گیری تمدن نوین اسلامی. پژوهش‌های مهدوی، (۱۲).
33. وطن‌دوست، رضا. (۱۳۸۶). نگاهی به امنیت در آموزه‌های اسلامی. فصلنامه الهیات و حقوق، (۲۵).
34. وطن‌دوست، رضا. (۱۳۹۳). مسئولیت‌پذیری در نظام سیاسی اسلام. نشریه مشکوه، (۱۲۵).
35. ولایتی، علی‌اکبر. (۱۳۸۸). پویایی فرهنگ و تمدن اسلام و ایران. تهران: وزارت امور خارجه.
ب. کتب و مقالات انگلیسی
1. Mclean, Ian. (2005). The concise oxford Dictionary of Politics. Oxford University.
2. Tylor, Edward. (1958). Primitive Culture. New York: Harper & Row.
ج. سایت
1. خامنه‌ای، سید علی. (۱۳۹۷). بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی. قابل دسترسی در: https://www.leader.ir/fa/content/22734
2. خامنه‌ای، سید علی. (۱۳۸۸). بیانات در سالروز عید سعید مبعث. قابل دسترسی در: https://www.leader.ir/fa/speech/5672
3. خامنه‌ای، سید علی. (۱۳۸۳). بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامی در دیدار وزیر علوم و رؤسای دانشگاه‌ها. قابل دسترسی در: https://www.leader.ir/fa/speech/2664
4. خامنه‌ای، سید علی. (۱۳۹۰). بیانات در دیدار مسئولان نظام در روز عید سعید مبعث. قابل دسترسی در: https://www.leader.ir/fa/speech/8267
5. خامنه‌ای، سید علی. (۱۳۹۲). بیانات در دیدار رئیس و اعضای مجلس خبرگان رهبری. قابل دسترسی در: https://www.leader.ir/fa/speech/11035
6. خامنه‌ای، سید علی. (۱۳۹۱). بیانات در دیدار جوانان استان خراسان شمالی. قابل دسترسی در: https://www.leader.ir/fa/speech/9985
7. خامنه‌ای، سید علی. (۱۳۹۰). متن کامل خطبه‌های نماز جمعه تهران + ترجمه خطبه عربی. قابل دسترسی در: https://www.leader.ir/fa/speech/9093
8. خامنه‌ای، سید علی. (۱۳۸۴). بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامی در دیدار دانشجویان بسیجی. قابل دسترسی در: https://www.leader.ir/fa/speech/2741
9. خامنه‌ای، سید علی. (۱۳۸۵). بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامی در دیدار مردم شاهرود. قابل دسترسی در: https://www.leader.ir/fa/speech/2969
10. خامنه‌ای، سید علی. (۱۳۷۹). بیانات در دیدار اعضای اتحادیه‌های انجمن‌های اسلامی دانش‌آموزان و مسئولان امور تربیتی سراسر کشور. قابل دسترسی در: https://www.leader.ir/fa/speech/2088
11. خامنه‌ای، سید علی. (۱۳۷۳). بیانات مقام معظم رهبری در دیدار فرماندهان رده‌های مختلف «سپاه پاسداران». قابل دسترسی در: https://www.leader.ir/fa/speech/1042
12. خامنه‌ای، سید علی. (۱۳۹۳). بیانات در محفل انس با قرآن. قابل دسترسی در: https://www.leader.ir/fa/speech/12015
13. خامنه‌ای، سید علی. (۱۳۹۰). بیانات در نخستین اجلاس بیداری اسلامی. قابل دسترسی در: https://www.leader.ir/fa/speech/8582
14. خامنه‌ای، سید علی. (۱۳۷۵). بیانات مقام معظم رهبری در خطبه‌های نماز جمعه‌ی تهران. قابل دسترسی در: https://www.leader.ir/fa/speech/1375
15. خامنه‌ای، سید علی. (۱۳۹۰). بیانات در دیدار جمعی از شعرای آیینی. قابل دسترسی در: https://www.leader.ir/fa/speech/8176
16. خامنه‌ای، سید علی. (۱۳۷۰). سخنرانی در دیدار گروه کثیری از دانشجویان و دانش‌آموزان. قابل دسترسی در: https://www.leader.ir/fa/speech/589
17. خامنه‌ای، سید علی. (۱۳۶۸). بیانات در دیدار اقشار مختلف مردم قم. قابل دسترسی در: https://www.leader.ir/fa/speech/239
18. خامنه‌ای، سید علی. (۱۳۸۶). بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامی در اجتماع بزرگ مردم یزد. قابل دسترسی در: https://www.leader.ir/fa/speech/3134
دوره 15، شماره 51
زمستان 1398
صفحه 31-60

  • تاریخ دریافت 28 شهریور 1398
  • تاریخ بازنگری 18 مهر 1398
  • تاریخ پذیرش 05 آذر 1398
  • تاریخ اولین انتشار 22 اسفند 1398
  • تاریخ انتشار 22 اسفند 1398