اندیشه مقاومت در گفتمان انقلاب اسلامی

اندیشه مقاومت در گفتمان انقلاب اسلامی

فهم منطق دوگانه‌ها در اندیشه رهبران انقلاب با تأکید بر «بیانیه گام دوم انقلاب» و هندسه پیشرفت

نویسندگان
پژوهشگر دانشکده شهید مطهری بسیج، تهران، ایران.
چکیده
اندیشه امام به عنوان تکامل یافته ترین اندیشه سیاسی در تاریخ شیعه، توانست میان دوگانه هایی مانند خواست مردم و حقیقت(دین)، آرمان و واقعیت، تکلیف و نتیجه، جمهوریت و اسلامیت و... تلائم و سازگاری برقرار کند. در اندیشه رهبر فعلی انقلاب، دوگانه هایی مانند پیشرفت و معنویت، پیشرفت و عدالت، تمدن و فرهنگ و...به سازگاری رسیده اند. این سازگاری در بیانیه دوم به تکامل بیشتر نائل شده است. در این مکتوب، شواهد و موارد این تکمیل و تکامل در بیانیه گام دوم انقلاب را چندان نشان نداده ایم. پیش و بیش از این اقدام، با طرحی یک منطق و الگو، امکانی را پیش رو نهاده ایم که بتوان سایر دوگانه های متلائم و سازگارشده در اندیشه رهبری را با آن به طرزی هندسه مند و ساختاریافته مورد فهم و مداقه دقیق تر و عمیق تر قرار داد. به بیان دیگر به جای ورود مصداقی، با تحلیل هندسه اندیشه رهبران انقلاب و تأکید بر اندیشه رهبری معظم، الگویی فرارو نهاده ایم که با اتکای به آن بتوان دوگانه های موجود در بیانیه گام دوم را استخراج و نظریه مند، منظم و منظومه مند ساخت. همچنین سعی ایم با توجه به آینده گرایی و رویکرد تمدنی بیانیه گام دوم، پیشرفت، آرمان گرایی واقع بینانه و غرب گزینی (سه مقوله روشی تر نسبت به سایر دوگانه ها) را در کانون تحلیل و فهم ساختار سازگاری دوگانه ها در اندیشه رهبر انقلاب قرار دهیم. اقدام دیگر، واشکافی و تبیین کار بزرگ رهبران انقلاب در الگوی آرمانگرایی واقع بینانه و غرب گزینی، به جای غرب ستیزی و غرب گرایی است. این دو مقوله جهت بیانیه گام دوم و تمدن سازی را نسبت به واقعیت و غرب به منزله خاستگاه تکنولوژی مقابل دیده می گذارد. همچنین مصداقی عملی از به کاربستن الگوی نظری پیشنهادی این جستار برای تحلیل عمیق تر سایر دوگانه های بیانیه است؛ دوگانه هایی از قبیل حقیقت و سیاست، تمدن و فرهنگ و... که در اندیشه معظم انقلاب به تکامل سازمدارانه حداکثری رسیده اند.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Understanding the Logic of Dichotomies in the Thought of the Revolution's Leaders with an Emphasis on the "Second Step Statement of the Revolution" and the Geometry of Progress

نویسندگان English

Mohsen Solgi
Abdollah Hajizadeh
Researcher, Shahid Motahari Basij Faculty, Tehran, Iran.
چکیده English

Imam's thought, as the most evolved political thought in Shia history, was able to establish harmony and compatibility between dichotomies such as the people's demand and truth (religion), ideal and reality, duty and outcome, republicanism and Islamism, and so on. In the thought of the current leader of the revolution, dichotomies such as progress and spirituality, progress and justice, civilization and culture, etc., have reached compatibility. This compatibility has achieved further adaptation in the second statement. In this writing, the evidence and instances of this completion and evolution in the Second Step Statement of the Revolution have not been shown extensively. Prior to and beyond this action, by proposing a logic and a model, we have provided an opportunity through which other compatible and reconciled dichotomies in the leadership's thought can be understood and examined more precisely and deeply in a geometric and structured manner. In other words, instead of entering into specific instances, by analyzing the geometry of the thought of the revolution's leaders and emphasizing the thought of the Supreme Leadership, we have presented a forward-looking model upon which the dichotomies present in the Second Step Statement can be extracted and made theoretical, organized, and systematic. We have also tried, considering the futurism and civilizational approach of the Second Step Statement, to place progress, realistic idealism, and choosing the West (three more methodological categories compared to other dichotomies) at the center of the analysis and understanding of the structure of compatibility of dichotomies in the thought of the leader of the revolution. Another action is the dissection and explanation of the great work of the revolution's leaders in the model of realistic idealism and choosing the West, instead of West-bashing and West-infatuation. These two categories place the direction of the Second Step Statement and civilization-building regarding reality and the West as the origin of technology in front of view. Also, an operational instance of applying the theoretical model proposed in this essay for a deeper analysis of other dichotomies of the statement is provided; dichotomies such as truth and politics, civilization and culture, etc., which have reached maximum systemic evolution in the thought of the Supreme Leader.

کلیدواژه‌ها English

Dichotomy
Compatibility
Second Step Statement of the Revolution
Leader of the Revolution
Progress
1. برتنس، هانس. (۱۳۸۴). مبانی نظریه ادبی (محمد رضا ابوالقاسمی، مترجم). تهران: ماهی.
2. فیرحی، داود. (۱۳۸۹). دین و دولت در عصر مدرن. تهران: رخدادنو.
3. گرین، کیت، و لیبیان، جیل. (۱۳۸۳). درسنامه نظریه و نقد ادبی (حسین پاینده، ویراستار؛ ترجمه گروهی). تهران: روزنگار.
4. مشکور، محمدجواد. (۱۳۷۸). اخلاق ایرانیان پیش از اسلام (سعید جلالی، به اهتمام). تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
5. ثاقب فر، مرتضی. (۱۳۷۷). شاهنامه فردوسی و فلسفه تاریخ ایران. تهران: قطره.
6. بشیریه، حسین. (۱۳۸۰). موانع توسعه سیاسی در ایران. تهران: گام نو.
7. شرابی، هشام. (۱۳۸۰). پدرسالاری جدید (احمد موثقی، مترجم). تهران: کویر.
8. موثقی، احمد. (۱۳۸۷). دین، جامعه و دولت در ایران. تهران: موسسه تحقیقات و توسعه علوم انسانی.
9. بهشتی، محمدحسین. (۱۳۵۹/۱۲/۲۲). نامه به امام خمینی (ره). تهران: بی‌نا.
10. پور احمدی، حسین، و فوزی، یحیی. (۱۳۸۳). گفتمان اصلاحات در ایران. تهران: سازمان بسیج اساتید.
11. نقوی، علی. (۱۳۶۱). جامعه‌شناسی غرب‌گرایی. تهران: امیرکبیر.
12. نصر، سید حسین. (۱۳۷۸). تأملاتی درباره اسلام و اندیشه مدرن (منصور ستاری، مترجم). فصلنامه متین، (۱).
13. تاجیک، محمدرضا. (۱۳۷۶). کلمه نهایی (شکل‌گیری گفتمان‌های هویت در ایران). نامه پژوهش، ۷(۲).
14. آدمیت، فریدون. (۱۳۴۰). فکر آزادی و مقدمه مشروطیت. تهران: سخن.
15. آدمیت، فریدون. (۱۳۵۵). فکر آزادی و مقدمه مشروطیت. تهران: پیام.
16. آوینی، مرتضی. (۱۳۷۶). توسعه و مبانی تمدن غرب. تهران: ساقی.
17. میرزا ملکم خان، ناظم الدوله. (بی‌تا). مجموعه آثار (محمد محیط طباطبایی، تدوین و تنظیم). تهران: علمی.
18. خمینی، روح‌الله. (۱۳۶۰). صحیفه نور. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
19. خسروپناه، عبدالحسین. (۱۳۹۴). جریان‌شناسی فکری ایران معاصر. تهران: معارف.
20. سروش، عبدالکریم. (۱۳۶۸). فربه تر از ایدئولوژی. تهران: راد.
21. مجاهد، احمد. (۱۳۷۳). رساله شیخ و شوخ. تهران: روزنه.
22. عنایت، حمید. (۱۳۷۳). بررسی تاریخی احیای اسلام (احمد تدین، مترجم). فصلنامه تاریخ معاصر ایران، (شماره اول، زمستان ۱۳۷۲).
23. صدر، موسی. (۱۳۹۰). برای زندگی؛ گفتارهای تفسیری (مهدی فرخیان، مترجم). تهران: موسسه فرهنگی تحقیقاتی امام موسی صدر.
24. یالوم، اروین. (۱۳۹۰). روان‌شناسی اگزیستانسیال (سپیده نجیب، مترجم). تهران: نشر نی.
25. مددپور، محمد. (۱۳۸۱). انقلاب اسلامی و نظریه پایان تاریخ. قم: بضعه الرسول.
26. جوادی آملی، عبدالله. (۱۳۸۰). انتظار بشر از دین. قم: اسرا.
27. غیاثیان، مریم السادات. (۱۳۸۶). بازنمایی «ما» و «آنها» (تصویر سفید پوستان و مسلمانان در نشریات غرب پس از ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱). فصلنامه مطالعاتی و تحقیقاتی وسایل ارتباط جمعی، سال هجدهم، (۱)، بهار ۱۳۸۶.
28. رسولی، رضا، و صالحی، علی. (۱۳۹۴). مدیریت استراتژیک پیشرفته. تهران: دانشگاه پیام نور.
29. رحیم پور ازغدی، حسن. (۱۳۹۶). آرمانگرای غیر واقع بین» و «واقع گرای آرمان گریز» باعث شکست بزرگترین آرمانها می شود. خبرگزاری فارس، ۱۳۹۶/۱۱/۱۷.
30. فروتنی، زهرا. (۱۳۹۸). تبیین آرمانگرایی و واقع بینی در رهبری امام خمینی(ره): رویکردی پژوهشی. فصلنامه پژوهش های راهبردی سیاست، ۸(۳۰)، پاییز ۱۳۹۸.
31. فروتنی، زهرا. (۱۳۸۷). مبانی تصمیم گیری استراتژیک امام خمینی. تهران: پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی.
32. پروانه، محمود. (۱۳۹۰). الگوی جهان گرایی در اندیشه سیاسی امام خمینی (ره). تهران: دانشگاه امام صادق(ع).
33. حقیقت، سید صادق. (۱۳۷۶). مسئولیت های فراملی در سیاست خارجی دولت اسلامی. تهران: مرکز تحقیقات استراتژیک ریاست جمهوری.
34. خمینی، روح الله. (۱۳۷۸). صحیفه امام (مجموعه آثار امام خمینی). تهران: موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
35. دهشیری، محمد رضا. (۱۳۸۰). درآمدی بر نظریه سیاسی امام خمینی. تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
36. غفاری، مصطفی. (۱۳۹۸). از نیمه خرداد. تهران: انتشارات موسسه فرهنگی انقلاب اسلامی.
37. دهقانی فیروزآبادی، سید جلال. (۱۳۹۳). چرخه گفتمانی در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران. تهران: مخاطب.
38. رفیعی أتانی، عطاالله؛ هرچه جمهورتر، اسلامی تر، ماهنامه گفتمان پیشرفت، دی ماه ۱۳۹۸.
دوره 15، شماره 51
زمستان 1398
صفحه 5-30

  • تاریخ دریافت 15 شهریور 1398
  • تاریخ بازنگری 08 مهر 1398
  • تاریخ پذیرش 20 آبان 1398
  • تاریخ اولین انتشار 21 اسفند 1398
  • تاریخ انتشار 21 اسفند 1398