اندیشه مقاومت در گفتمان انقلاب اسلامی

اندیشه مقاومت در گفتمان انقلاب اسلامی

طراحی و الگویابی چشم‌انداز دولت مطلوب گفتمان انقلاب اسلامی مبتنی بر بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری علوم سیاسی، گرایش آینده‌پژوهی مطالعات سیاسی انقلاب اسلامی، دانشگاه شاهد، دانشکده علوم انسانی، تهران، ایران.
2 دانشیار گروه علوم سیاسی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.
چکیده
یکی از اهداف متعالی انقلاب اسلامی ایران، نظریه‌پردازی در راستای تحقق «تمدن نوین اسلامی» است. بنابر نظریه‌های ارائه شده که مرجعیت علمی و پرچمدار اصلی آن رهبری معظم انقلاب هستند؛ فرآیندهایی (شکل‌گیری انقلاب اسلامی، تشکیل نظام اسلامی، برپایی دولت اسلامی، تشکیل جامعه اسلامی و برپایی تمدن نوین اسلامی) برای دستیابی به این هدف مهم تعریف شده است. علی‌رغم پیشرفت‌های قابل توجهی که در چهار دهه عمر انقلاب رخ داده اما این فرآیند رو به پیشرفت، در سومین مرحله آن یعنی «برپایی دولت اسلامی» با موانع و مشکل‌های جدی روبه‌رو بوده است و هنوز دولت ترازگفتمان انقلاب اسلامی به نحوی که با استانداردها و معیارهای حداکثری دین اسلام و آرمان‌های انقلاب اسلامی هماهنگ و همسو باشد در ایران شکل نگرفته است. به تصریح رهبر انقلاب، گام اصلی حرکت تمدنی انقلاب اسلامی در مقطع کنونی، ایجاد دولت اسلامی است که بدون تحقق آن، دستیابی به دو مرحله بعدی میسر نخواهد شد. بنابراین، در پژوهش پیش رو به دنبال پاسخگویی به این دغدغه و پرسش هستیم که دولت مطلوب و تراز انقلاب اسلامی باید دارای چه ویژگی‌ها و شاخص‌هایی باشد تا بتواند در مسیر تحقق تمدن نوین اسلامی نقش محوری ایفا کند؟ در این راستا، در پژوهش حاضر ویژگی‌های دولت تراز و مطلوب گفتمان انقلاب در سه لایه: شاخص‌ها و ویژگی‌های دولت تراز درداخل، شاخص‌ها و ویژگی‌های دولت تراز در جهان اسلام و شاخص‌های دولت تراز در نظام بین‌الملل منطبق برمتن بیانیه گام دوم انقلاب مورد بررسی قرار گرفته است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Designing and Patterning the Vision of the Desirable Government of the Islamic Revolution Discourse Based on the Second Step Statement of the Islamic Revolution

نویسندگان English

Ayoub Nikounehad 1
Masoud Akhavan Kazemi 2
1 Ph.D. Student in Political Science, Future Studies in Political Studies of the Islamic Revolution, Faculty of Humanities, Shahed University, Tehran, Iran.
2 Associate Professor, Department of Political Science, Faculty of Social Sciences, Razi University, Kermanshah, Iran.
چکیده English

One of the lofty goals of the Islamic Revolution of Iran is theorizing towards the realization of the "New Islamic Civilization". Based on the presented theories, whose scientific authority and main standard-bearer is the Supreme Leader of the Revolution, processes (formation of the Islamic Revolution, establishment of the Islamic system, establishment of the Islamic government, formation of the Islamic society, and establishment of the New Islamic Civilization) have been defined to achieve this important goal. Despite significant progress occurring in the four decades of the revolution's life, this progressive process in its third stage, namely the "establishment of the Islamic government," has faced serious obstacles and problems, and the government matching the discourse of the Islamic Revolution has not yet formed in Iran in a way that is harmonious and aligned with the maximal standards and criteria of the religion of Islam and the ideals of the Islamic Revolution. As explicitly stated by the Supreme Leader of the Revolution, the main step of the civilizational movement of the Islamic Revolution at the current juncture is the creation of the Islamic government, without the realization of which, achieving the next two stages will not be possible. Therefore, in the present research, we seek to answer this concern and question: What characteristics and indicators must the desirable and benchmark government of the Islamic Revolution possess to be able to play a pivotal role in the path of realizing the New Islamic Civilization? In this regard, in the present research, the characteristics of the benchmark and desirable government of the revolution have been examined in three layers: indicators and characteristics of the benchmark government domestically, indicators and characteristics of the benchmark government in the Islamic world, and indicators of the benchmark government in the international system, consistent with the text of the Second Step Statement of the Revolution.

کلیدواژه‌ها English

Designing and patterning
Vision
Desirable government
Discourse of the Islamic Revolution
Second Step Statement of the Islamic Revolution
New Islamic Civilization
1. قرآن کریم.
2. آرایی، وحید. (۱۳۸۸). حکمرانی خوب مشابه آرمان نظارت و ارزیابی، گزارش ش. ۶.
3. استیل، برنت. (۱۳۹۲). امنیت هستی‌شناختی در روابط بین‌الملل (سید جلال دهقانی فیروزآبادی، فرزاد رستمی، و محمدعلی قاسمی، مترجمان). تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.
4. اسدی، حیدر، و هادی رجبی. (۱۳۹۶). نقش فرهنگ مقاومت در امنیت داخلی جمهوری اسلامی ایران. فصلنامه سیاست، ۴(۱۶).
5. اسدی، ناصر، و رضایی پناه، امیر. (۱۳۹۲). مبانی تقسیم‌بندی نظام بین‌الملل و همگرایی و واگرایی آن در گفتمان تعامل‌گرایی ضد نظام سلطه. فصلنامه پژوهش‌های سیاسی جهان اسلام، ۳(۱).
6. افتخاری، اصغر. (۱۳۹۲). تبادن‌شناسی قاعده مصلحت در فقه سیاسی شیعه. سیاست متعالیه، ۱(۱).
7. بیانیه گام دوم انقلاب.
8. بنی‌هاشمی، میرقاسم. (۱۳۹۵). انتخابات، ثبات سیاسی و امنیت ملی در جمهوری اسلامی ایران. تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.
9. پاپ، جرمی. (۱۳۸۵). پارلمان و قانون‌گذاری علیه فساد. فصلنامه مجلس و راهبرد، ۱۳(۵۲).
10. تسخیری، محمدعلی. (۱۳۸۷). گفتارهایی درباره تقریب مذاهب اسلامی. اندیشه تقریب، ۴(۱۴).
11. جوادی آملی، عبدالله. (۱۳۹۱). گستره دین. قم: نشر اسرا.
12. حبیب‌نژاد، سید احمد، و زهرا عامری. (۱۳۹۵). شاخص‌های شفافیت در حکومت اسلامی با تأکید بر حکومت علوی. فصلنامه حقوق اسلامی، ۱۳(۴۹).
13. حبی، محمدباقر. (۱۳۹۰). سیاست‌های ترویج فرهنگ شایسته‌سالاری. تهران: نشر رادان.
14. حق‌پناه، رضا. (۱۳۸۱). عزت از منظر قرآن و سنت. فصلنامه الهیات و حقوق، (۴ و ۵).
15. حقیقت، سید صادق. (۱۳۷۶). مسئولیت‌های فراملی و سیاست خارجی دولت اسلامی. تهران: مرکز تحقیقات استراتژیک.
16. خداپرست، یونس، و امراله اندرزیان. (۱۳۹۷). افول هژمونی آمریکا و چهلمین سالگی انقلاب اسلامی ایران. فصلنامه مطالعات انقلاب اسلامی، ۱۵(۵۵).
17. دانش‌نامه جهان اسلام (بنیاد دایره المعارف فارسی)، مقاله مفهوم حکمت، ش ۶۳۸۰.
18. درخشه، جلال، و سید مهدی موسوس‌نیا. (۱۳۹۷). مولفه‌های حکمرانی شایسته در سیره حکومتی پیامبر اسلام (ص). فصلنامه پژوهش‌های علم و دین، ۹(۱).
19. درودگر، محمدجواد. (۱۳۸۲). نقش اخلاق و معنویت در کارآمدی نظام اسلامی. فصلنامه حکومت اسلامی، ۱۲(۲).
20. دهقانی فیروزآبادی، سید جلال، و پیمان وهاب‌پور. (۱۳۹۴). امنیت هستی‌شناختی در سیاست خارجی ج.ا.ایران. پژوهشکده مطالعات راهبردی.
21. دهقانی فیروزآبادی، سید جلال. (۱۳۸۸). سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران. تهران: نشر قومس.
22. دهقانی فیروزآبادی، سید جلال، و اسماعیلی، علیرضا. (۱۳۹۵). انقلاب اسلامی و صورت‌بندی گفتمان قدرت در نظام بین‌الملل. فصلنامه مطالعات انقلاب اسلامی، ۱۳(۴۶).
23. دهقانی فیروزآبادی، سید جلال. (۱۳۸۶). گفتمان اصولگرایی عدالت‌محور در سیاست خارجی احمدی‌نژاد. دو فصلنامه دانش سیاسی، (۵).
24. دهقانی فیروزآبادی، سید جلال. (۱۳۸۹). مبانی فرانظریه نظریه اسلامی روابط بین‌الملل. فصلنامه روابط بین‌المللی خارجی، ۲(۶).
25. رضایی اندیشمند، ابوالقاسم. (۱۳۹۵). عزت، حکمت و مصلحت در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران از دیدگاه مقام معظم رهبری. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه باقرالعلوم قم.
26. سجادی، عبدالقیوم. (۱۳۸۱). دیپلماسی و رفتار سیاسی در اسلام. مجله علوم سیاسی، ۵(۱۹).
27. سجادی، عبدالقیوم. (۱۳۸۱). اصول سیاست خارجی در قرآن. مجله علوم سیاسی، ۴(۱۵).
28. سردارنیا، خلیل. (۱۳۹۵). ریشه‌های ساختاری فساد اقتصادی در ایران در دو دهه اخیر. فصلنامه مطالعات اقتصاد سیاسی بین‌المللی، ۱(۱).
29. سعیدی روشن، محمدباقر. (۱۳۹۳). شاخص‌های تمدن اسلامی بر اساس آموزه‌های قرآن کریم. فصلنامه آموزه‌های قرآنی، (۱۸).
30. طاهری، محسن، و محمدجواد ارسطا. (۱۳۹۵). بررسی تطبیقی مبانی اصل شفافیت از دیدگاه اسلام و نظریه حکمرانی خوب. فصلنامه پژوهش حقوق تطبیقی اسلام و غرب، ۳(۳).
31. طاهری، محسن، و محمدجواد ارسطا، و محسن ملک افضلی. (۱۳۹۸). مبانی و آثار اصل شفافیت از منظر اندیشه سیاسی اسلام. فصلنامه سیاست متعالیه، ۷(۲۴).
32. عباسی، صفر. (۱۳۹۴). همگرایی و وحدت جهان اسلام. پژوهش‌های منطقه‌ای، (۱۶).
33. عباسی، مجید. (۱۳۹۷). نظام سلطه و تعارضات آن در روابط بین‌الملل در گفتمان مقام معظم رهبری. فصلنامه پژوهش‌های راهبردی سیاست، ۷(۲۵).
34. علی‌واثق، قادر، و سید علی حسینی تاش. (۱۳۹۳). حکمرانی خوب و ارائه حکمرانی شایسته، بررسی و شاخص‌های این دو از دیدگاه امیر المومنین علی (ع). فصلنامه پژوهش‌های مدیریتی، (۸).
35. عیسی‌زاده، خالد، و بشارت عیسی‌زاده. (۱۳۹۶). جایگاه عدالت در حکومت اسلامی. فصلنامه حبل المتین، ۶(۲۱).
36. غنیمه، عبدالرحیم. (۱۳۶۴). تاریخ دانشگاه اسلامی. ترجمه نورالله کسایی. تهران: انتشارات یزدان.
37. فخر زارع، سید حسین. (۱۳۸۸). عدالت جوهره انقلاب اسلامی. فصلنامه زمانه، (۸۴ و ۸۵).
38. فشاری، مجید، و غفار جواد پور. (۱۳۹۳). بررسی و تبیین الگوی اقتصاد مقاومتی. مجله اقتصادی، (۵ و ۶).
39. قاسمی، بهزاد. (۱۳۹۷). ژئوپلیتیک محور مقاومت و امنیت جمهوری اسلامی ایران براساس گفتمان انقلاب اسلامی. فصلنامه آفاق امنیت، ۱۱(۳۸).
40. قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران.
41. قلی‌پور، رحمت‌الله. (۱۳۸۳). تحلیل رابطه الگوی حکمرانی خوب و فساد اداری. فصلنامه مدیریت سازمانی، (۱۰).
42. لاریجانی، محمدجواد. (۱۳۶۹). مقولاتی در استراتژی ملی. مرکز نشر و ترجمه کتاب، چاپ اول.
43. لاریجانی، محمدجواد. (۱۳۷۶). کاوش‌های نظری در سیاست خارجی. تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
44. محمدیان مصمم، حسن، و سعید ضرغامی. (۱۳۹۶). خاستگاه تفکر آرمانی و آرمانشهر در دو مهد عظیم تمدن شرق و غرب. فصلنامه مطالعات مدیریت شهری، ۹(۲۹).
45. مطهری، مرتضی. (۱۳۶۲). عدل الهی. تهران: انتشارات صدرا.
46. مظفری، محمد مهدی، و بهنام محمدی. (۱۳۹۵). مولفه‌های مدیریت جهادی در سازمان جهادی. مجموعه مقالات دومین همایش ملی پژوهش‌های نوین در حوزه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی در ایران.
47. موسوی خمینی، روح‌الله. (۱۳۷۴). صحیفه نور. تهران: مرکز نشر آثار امام ره.
48. میدری، احمد، و جعفر خیرخواهان. (۱۳۸۳). حکمرانی خوب بنیان توسعه. دفتر بررسی‌های اقتصادی مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.
49. واعظی، احمد. (۱۳۸۲). اسلام و لیبرالیسم. فصلنامه علوم سیاسی، ۶(۲۲).

50. Grindle, S. M. (2007). Good Enough Governance revisited. Development policy review. 25 (5): 553-574
دوره 15، شماره 50
پاییز 1398
صفحه 24-59

  • تاریخ دریافت 02 تیر 1398
  • تاریخ بازنگری 20 مرداد 1398
  • تاریخ پذیرش 10 شهریور 1398
  • تاریخ اولین انتشار 22 آذر 1398
  • تاریخ انتشار 22 آذر 1398