اندیشه مقاومت در گفتمان انقلاب اسلامی

اندیشه مقاومت در گفتمان انقلاب اسلامی

واکاوی مفهوم اقتصاد مقاومتی، پیامدها و نتایج تحقق آن، در نظام جمهوری اسلامی ایران

نویسندگان
1 کارشناس ارشد حسابداری و مدرس دانشگاه افسری و تربیت پاسداری امام حسین(ع)، تهران، ایران.
2 کارشناس ارشد معارف اسلامی و اقتصاد، دانشگاه امام صادق(ع)، تهران، ایران.
چکیده
رهبر معظم انقلاب اسلامی بر اساس بند یک اصل ۱۱۰ قانون اساسی، با ابلاغ سیاست‌های کلی «اقتصاد مقاومتی» در ادامه و تکمیل سیاست‌های گذشته، خصوصاً سیاست‌های کلی اصل ۴۴ قانون اساسی تأکید کردند: پیروی از الگوی علمی و بومی برآمده از فرهنگ انقلابی و اسلامی، عامل شکست و عقب‌نشینی دشمن در جنگ تحمیلی اقتصادی، علیه ملت ایران خواهد شد. در چند سال اخیر، رهبر معظم انقلاب با طرح اقتصاد مقاومتی و تأکید چندروی آن، سعی در گفتمان‌سازی و لزوم اجرای آن داشته‌اند؛ خصوصاً در شرایط حساس این برهه از زمان که کشور از طرف دشمنان با خطرات مختلفی از جمله تحریم تهدید می‌شود. در این مقاله، با روش تحلیلی- توصیفی، مفهوم اقتصاد مقاومتی مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته است. در ابتدا، این مفهوم به لحاظ لغوی و اصطلاحی مطرح و تاریخچهٔ آن بیان شده است و در ادامه، مبانی نظری تاب‌آوری اقتصادی در اقتصاد متعارف مورد بررسی قرار گرفته است و پس از آن، مروری بر این مفهوم در اندیشهٔ مقام معظم رهبری صورت گرفته و در نهایت پیامدها و نتایج تحقق آن به عنوان نتیجه‌گیری بحث، ارائه گردیده است. نتیجه اینکه اگر مسئولین نظام جمهوری اسلامی ایران، این مفهوم را که کاملاً بومی و برآمده از الگوی ناب اسلامی است را در امور اقتصادی و برنامه‌های خود قرار دهند، سه پیامد مهم انقلاب اسلامی که شامل استقلال اقتصادی، رفاه اقتصادی و پیشرفت اقتصادی است، به عرصهٔ عمل خواهد رسید.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Analyzing the Concept of Resistance Economy, Its Consequences, and the Results of Its Realization in the Islamic Republic of Iran

نویسندگان English

Hamidreza Mokhtarinejad 1
Sajjad Shahsavari 2
1 M.A. in Accounting and Lecturer, Imam Hossein University of Officer and Guard Training, Tehran, Iran
2 M.A. in Islamic Studies and Economics, Imam Sadiq University, Tehran, Iran
چکیده English

Based on paragraph 1 of Article 110 of the Constitution, the Supreme Leader of the Islamic Revolution, by promulgating the general policies of the "Resistance Economy" in continuation and completion of past policies, especially the general policies of Article 44 of the Constitution, emphasized that following a scientific and indigenous model derived from revolutionary and Islamic culture will be the factor for the enemy's defeat and retreat in the imposed economic war against the Iranian nation. In recent years, the Supreme Leader, by introducing the resistance economy and emphasizing it, has sought to discourse-build and emphasize the necessity of its implementation; especially in the sensitive conditions of this period when the country is threatened by various dangers from enemies, including sanctions. In this article, using an analytical-descriptive method, the concept of resistance economy has been examined and analyzed. First, this concept is discussed in terms of literal and terminological definitions and its history is stated, followed by an examination of the theoretical foundations of economic resilience in conventional economics. Afterwards, a review of this concept in the thought of the Supreme Leader has been carried out, and finally, the consequences and results of its realization are presented as the conclusion of the discussion. The conclusion is that if the officials of the Islamic Republic of Iran implement this concept, which is completely indigenous and derived from the pure Islamic model, in their economic affairs and programs, three important consequences of the Islamic Revolution—namely economic independence, economic welfare, and economic progress—will come into practice.

کلیدواژه‌ها English

Resistance economy
Economic resilience
Economic independence
Economic jihad
Iran
1. قرآن کریم.
2. برخورداری، سجاد و جعفری، محمد (۱۳۹۴)، اقتصاد مقاومتی در اقتصاد ایران؛ تهران: مؤسسه تحقیقاتی تدبیر اقتصاد.
3. تراب‌زاده جهرمی، محمد و همکاران (۱۳۹۲)، «بررسی ابعاد و مؤلفه‌های اقتصاد مقاومتی جمهوری اسلامی ایران در اندیشه حضرت آیت‌الله خامنه‌ای»، فصلنامه مطالعات انقلاب اسلامی.
4. حسین‌زاده بحرینی، محمدحسین (۱۳۹۲)، «اقتصاد مقاومتی، راهکاری برای توسعه»، فصلنامه علوم قرآن و حدیث مشکوه، شماره ۱۱۸.
5. حسینی خامنه‌ای، سید علی (۱۳۸۷)؛ وب سایت: www.khamenei.ir.
6. ———————— (۹۱/۵/۳)، دیدار کارگزاران نظام با رهبر انقلاب؛ وب سایت: www.khamenei.ir.
7. ———————— (۱۳۹۳)؛ وب سایت: www.khamenei.ir.
8. خلیلی، حسام‌الدین (۱۳۹۱)، «مقاومت اقتصادی در پرتو اقتصاد مقاومتی»، فصلنامه علوم اجتماعی کارآگاه، سال پنجم، شماره ۲۰.
9. دانش جعفری، داود (۱۳۹۱)، سلسله نشست‌های اقتصاد مقاومتی: اقتصاد مقاومتی: مبانی نظری؛ تهران: دانشگاه علامه طباطبایی، معاونت پژوهش، پژوهشکده علوم اقتصادی.
10. درخشان، مسعود (۱۳۹۱)، «اقتصاد مقاومتی: تولید ملی، حمایت از کار و سرمایه ایرانی»؛ تهران: دانشگاه علامه طباطبایی، معاونت پژوهش، پژوهشکده علوم اقتصادی.
11. دهخدا، علی‌اکبر (۱۳۴۱)، لغت‌نامه دهخدا؛ تهران: چاپ سیروس.
12. رفیعیان، مجتبی و همکاران (۱۳۹۰)، «تبیین مفهومی تاب‌آوری اقتصادی و شاخص‌سازی آن در مدیریت سوانح اجتماع محور»، برنامه‌ریزی و آمایش فضا، دوره پانزدهم، شماره ۴، صص ۱۹-۴۱.
13. سیف، اله مراد (۱۳۹۱)، «الگوی پیشنهادی اقتصاد مقاومتی جمهوری اسلامی ایران»، فصلنامه آفاق امنیت، سال پنجم، شماره ۱۶.
14. ———————— (۱۳۹۲)، «مقدمه‌ای بر نقشه راه پیاده‌سازی سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی جمهوری اسلامی ایران»، فصلنامه مطالعات راهبردی بسیج، سال شانزدهم، شماره ۶۱.
15. ———————— (۱۳۹۳)، نقشه راه پیاده‌سازی سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی؛ تهران: دانشگاه عالی دفاع ملی.
16. سیف، اله مراد و همکاران (۱۳۹۳)، اقتصاد مقاومتی و بانکداری مقاومتی، مفاهیم، تجارب و شاخص‌ها؛ تهران: دانشگاه عالی دفاع ملی.
17. سیفلو، سجاد (۱۳۹۳)، «مفهوم‌شناسی اقتصاد مقاومتی»، مجله معرفت اقتصاد اسلامی، شماره ۱۰، صص ۱۵۱-۱۷۳.
18. شهسواری، سجاد (۱۳۹۴)، «نقش دولت در عملیاتی کردن سیاست‌های اقتصاد مقاومتی در محور بهبود بهره‌وری آب کشاورزی»، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه امام صادق 7.
19. جمالی و همکاران (۱۳۹۴)، «اقتصاد مقاومتی از دیدگاه اسلام، مفهوم، اصول و سیاست‌ها»، مجله معرفت، شماره ۲۱۳، صص ۹۱-۱۰۶.
20. عبدالملکی، حجت‌الله (۱۳۹۳)، نظریه اقتصاد مقاومتی: درآمدی بر مبانی، سیاست‌ها و برنامه عمل؛ تهران: انتشارات سدید.
21. عرب‌نژاد، حسین (۱۳۹۱)، «از جهاد اقتصادی تا اقتصاد مقاومتی»، فصلنامه مکاتبه و اندیشه، سال دوازدهم، شماره ۴۵.
22. فرزاد بهتاش و همکاران (۱۳۹۲)، «ارزیابی و تحلیل ابعاد و مؤلفه‌های تاب‌آوری کلان‌شهر تبریز»، نشریه هنرهای زیبا، معماری و شهرسازی، دوره ۱۸، شماره ۳، صص ۴۲-۳۳.
23. فروغی‌زاده، یاسین (۱۳۹۳)، «تبیین مفهومی اقتصاد مقاومتی و شاخص‌سازی و سنجش مقاومت‌پذیری اقتصاد ایران»، پایان‌نامه کارشناسی ارشد معارف اسلامی و اقتصاد، دانشگاه امام صادق 7.
24. معین، محمد (۱۳۶۳)، فرهنگ معین، چاپ ششم؛ تهران: امیرکبیر.
25. میر معزی، سید حسین (۱۳۹۱)، «اقتصاد مقاومتی: مبانی نظری»؛ تهران: دانشگاه علامه طباطبایی، معاونت پژوهش، پژوهشکده علوم اقتصادی.
26. ———————— (۱۳۹۱)، «اقتصاد مقاومتی و ملزومات آن (با تأکید بر دیدگاه مقام معظم رهبری)»، فصلنامه اقتصاد اسلامی، شماره ۴۷، صص ۴۹-۷۶.

27. Forgette, Richard and Mark Van Boening (2009), "Measuring and Modeling Community Resilience: SERP and DyME", Final SERRI, Department of Political Science, University of Mississippi.
28. Webster Inc Merrian (2006), websters collegiate dictionary [book].
دوره 14، شماره 44
بهار 1397
صفحه 27-44

  • تاریخ دریافت 25 آذر 1396
  • تاریخ بازنگری 18 دی 1396
  • تاریخ پذیرش 05 اسفند 1396
  • تاریخ اولین انتشار 01 خرداد 1397
  • تاریخ انتشار 01 خرداد 1397