اندیشه مقاومت در گفتمان انقلاب اسلامی

اندیشه مقاومت در گفتمان انقلاب اسلامی

تاکتیک عملیات روانی پیامبر اکرم (ص) در جنگ‌های صدر اسلام

نویسنده
مدرس و پژوهشگر دانشگاه افسری و تربیت پاسداری امام حسین (ع)، تهران، ایران.
چکیده
پیامبر اکرم (ص) با استفاده از تاکتیک‌های جدید نظامی و با فرماندهی و مدیریت بسیار دقیق برتری عددی و تجهیزاتی دشمن را خنثی می‌کردند. لذا هدف از این مقاله، بررسی تاکتیک نظامی عملیات روانی به کار گرفته شده در فرماندهی پیامبر اکرم (ص) در جنگ‌های مختلف می‌باشد. با توجه به ماهیت موضوع و در مسیر پاسخ‌گویی به پرسش اصلی در این مقاله، یعنی «تاکتیک عملیات روانی به کار گرفته شده در فرماندهی پیامبر اکرم (ص) در جنگ‌ها چیست؟»، از روش توصیفی- تحلیلی جهت بررسی موضوع استفاده شده است و از نظر نوع تحقیق، در دستهٔ پژوهش‌های کاربردی قرار دارد. ابزار گردآوری اطلاعات و داده‌ها نیز به شیوه کتابخانه‌ای- اسنادی و منابع اینترنتی می‌باشد. با تجزیه و تحلیل پرسش این مقاله، می‌توان پاسخ روشنی برای آن داد که تعدادی از تاکتیک‌های نظامی مورد استفاده پیامبر اکرم (ص) در جنگ و بررسی تاکتیک عملیات روانی می‌باشد. نتایج تحقیق، نشانگر آن است چهار شاخص مهم در فرماندهی پیامبر اکرم (ص) نقش بسیار مهمی در پیروزی ایشان در جنگ‌ها را داشتند عبارتند از: ۱. استفاده از انواع تاکتیک‌ها جنگی؛ ۲. خلاقیت و نوآوری در جنگ‌ها؛ ۳. آمادگی و آموزش فنون جنگی به لشکر و ۴. سازماندهی نیروها و تجهیزات در جنگ‌ها.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

The Psychological Operation Tactics of the Prophet of Islam (PBUH) in Early Islamic Wars

نویسنده English

Reza Shahgholian Ghafarrokhi
Lecturer and Researcher, Imam Hossein University of Officer and Guard Training, Tehran, Iran
چکیده English

The Prophet of Islam (PBUH) neutralized the enemy's numerical and equipment superiority by utilizing new military tactics and with very precise command and management. Therefore, the purpose of this article is to examine the military tactic of psychological operations employed in the command of the Prophet (PBUH) in various wars. Considering the nature of the subject and in the path of answering the main question of this article, which is "What is the psychological operation tactic used in the command of the Prophet (PBUH) in wars?", a descriptive-analytical method has been used to examine the subject, and in terms of the type of research, it falls into the category of applied research. The tool for collecting information and data is also in the library-documentary manner and internet sources. By analyzing the question of this article, a clear answer can be given that some of the military tactics used by the Prophet (PBUH) in war and examining the psychological operation tactic. The results of the research indicate that four important indices in the command of the Prophet (PBUH) played a very important role in His victory in wars, which are: 1. Using various military tactics; 2. Creativity and innovation in wars; 3. Readiness and training of military techniques for the army; and 4. Organizing forces and equipment in wars.

کلیدواژه‌ها English

Prophet of Islam (PBUH)
Military tactics
Command
Psychological operations
1. قرآن کریم.
2. آخوندی، مصطفی (۱۳۸۷)، نظام دفاعی در اسلام، قم: مؤسسه تحقیقات و نشر معارف اهل البیت.
3. ابن کثیر، اسماعیل بن عمر (۱۴۳۶)، تفسیر ابن کثیر؛ بیروت: المکتبة العصریة.
4. اشراق، محمدکریم (۱۳۶۰)، تاریخ و مقررات جنگ در اسلام؛ تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
5. الیاسی، محمد حسین (۱۳۸۲)، «عملیات روانی رسانه‌ای برای کنترل اذهان»، فصلنامه پژوهش و سنجش، سال دهم، شماره ۳۴.
6. باقری، علی [بی‌تا]، کلیات مبانی جنگ و استراتژی؛ تهران: مرکز نشر بین‌المللی.
7. بیابان نورد، علیرضا (۱۳۸۴)، «بررسی تطبیقی عملیات روانی ایالات متحده در دو کشور افغانستان و عراق»؛ فصلنامه عملیات روانی، سال سوم، شماره ۱۱.
8. پشوتن‌عیزه، مصطفی [بی‌تا]، پیامبر و آئین نبرد، ترجمه حسن اکبر مرزناک؛ مؤسسه انتشارات بعثت.
9. ثعالبی [بی‌تا]، تفسیر الثعالبی؛ بیروت: مؤسسة الاعلمی للمطبوعات.
10. جنیدی، رضا (۱۳۸۹)، تکنیک‌های عملیات روانی و شیوه‌های مقابله؛ مشهد: انتشارات به نشر آستان قدس رضوی.
11. حافظ‌نیا، محمد رضا (۱۳۹۴)، مقدمه‌ای بر روش تحقیق در علوم انسانی؛ تهران: سمت.
12. حلبی، علی بن ابراهیم [بی‌تا]، سیره حلبی (جلد ۲)؛ قم: دار الکتب العلمیة.
13. طلاس، مصطفی [بی‌تا]، پیامبر و آئین نبرد، ترجمه حسن اکبر مرزناک؛ مؤسسه انتشارات بعثت.
14. طوسی، محمد بن حسن (۱۴۱۳)، التبیان فی تفسیر القرآن؛ بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
15. علی‌بابایی، غلامرضا (۱۳۶۹)، فرهنگ علوم سیاسی (جلد ۲)؛ تهران: شرکت نشر ویس.
16. گارنت، جان سی (۱۳۷۵)، «هنر فرماندهی نظامی»، فصلنامه تاریخ جنگ، شماره ۱۳.
17. لی‌وایت، گاری (۱۳۸۲)، «عملیات روانی در قرن بیست و یکم»، ترجمه سید حسین محمدی نجم؛ فصلنامه عملیات روانی، شماره ۱.
18. متفکر، حسین (۱۳۸۳)، جنگ روانی؛ تهران: پژوهشکده تحقیقات اسلامی نمایندگی ولی فقیه در سپاه.
19. مجلسی، محمد باقر (۱۳۵۶)، بحارالأنوار (جلد ۳۳)، چاپ دوم؛ تهران: دفتر اسلامیه.
20. محمد نژاد، میر علی و نوروزی، محمد تقی (۱۳۷۸)، فرهنگ استراتژی؛ تهران: نشر سنا.
21. مرادی، حجت‌الله (۱۳۸۶)، «شایعه در سازمان؛ راهنمای کارآمدی سازمان»؛ فصلنامه عملیات روانی، سال پنجم، شماره ۱۸.
22. ———————— (۱۳۸۲)، «عملیات روانی بعد مهم جنگ‌های آینده»؛ فصلنامه عملیات روانی، شماره ۱.
23. مطهری، مرتضی (۱۳۶۶)، حماسه حسینی (دوره سه جلدی)، چاپ چهارم؛ قم: انتشارات صدرا.
24. معاونت آموزش نیروی زمینی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی (۱۳۷۶)، تاکتیک‌های گردان زرهی؛ تهران.
25. نجفی، محمد حسن (۱۳۶۲)، جواهر الکلام، چاپ سوم؛ تهران: دارالکتاب الاسلامیه.
26. نجفی یزدی، سید محمد [بی‌تا]، تاکتیک‌های جنگی رسول خدا ۶؛ قم.
27. ———————— (۱۳۸۶)، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه «سیره پیامبر اعظم ۶ در جنگ‌ها»، مجله فقه پژوهان، شماره ۱.
28. رابه نمازی، اسماعیل (۱۳۶۸)، استراتژی اسرائیل (دو جلدی)؛ تهران: نشر سفید.
29. رشیدی، مهدی و آذر، داود (۱۳۹۴)، «تحلیل هرمنوتیک عملیات روانی در عصر نبوت پیامبر اسلام 6»، فصلنامه علوم و فنون نظامی، شماره ۳۲.
30. سبحانی، جعفر (۱۳۸۵)، فروغ ابدیت، چاپ بیست ویکم؛ قم: بوستان کتاب.
31. سیوطی، عبدالرحمن (۱۳۳۵)، الدر المنثور فی التفسیر المأثور؛ بغداد: دار الکتب العراقیة.
32. شریف رضی، محمد بن حسین (۱۳۸۶)، نهج البلاغه؛ مشهد: نورالمبین.
33. شیرازی، محمد (۱۳۸۰)، جنگ روانی و تبلیغات؛ مفاهیم و کارکردها، چاپ دوم؛ تهران: دبیرخانه نخستین همایش بررسی نقش تبلیغات در جنگ.
34. طبرسی، فضل بن حسن (۱۳۸۷)، تفسیر جوامع الجامع، ترجمه احمد امیری شادمهری؛ مشهد: بنیاد پژوهش‌های اسلامی.

35. http://www.ensani.ir
36. http://www.asrislam.com
37. http://www.totalwarpersian.ir
38. http://www.hawzah.net
39. Psychological Operations Doctrine, NATO, AJD-307, 2002, CH.ID_1.
دوره 13، شماره 43
زمستان 1396
صفحه 87-113

  • تاریخ دریافت 25 مهر 1396
  • تاریخ بازنگری 15 آبان 1396
  • تاریخ پذیرش 28 آذر 1396
  • تاریخ اولین انتشار 28 اسفند 1396
  • تاریخ انتشار 28 اسفند 1396