اندیشه مقاومت در گفتمان انقلاب اسلامی

اندیشه مقاومت در گفتمان انقلاب اسلامی

منشور امنیت پایدار، در مکتب علوی (بازخوانی امنیتی عهدنامه مالک اشتر)

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری مطالعات راهبردی دفاعی، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران.
2 پژوهشگر دانشکده شهید مطهری بسیج، تهران، ایران.
چکیده
امنیت و چگونگی دستیابی و تأمین آن، همواره یکی از مسائل اساسی مورد توجه حکومت‌ها می‌باشد و امنیت پایدار، وضعیتی است که می‌تواند جوامع را برای پیشگیری از تهدیدات و یا دفاع در برابر آن، توانمند کند و ناامنی را کاهش دهد. در این راستا، مکتب و مشرب فکری کارگزاران ادارهٔ جامعه، موضوعی اساسی و درخور توجه، قلمداد می‌گردد. بهره‌گیری از سنت و سیرهٔ بزرگان دین، برای کارگزاران نظام اسلامی، در ادارهٔ جامعه و حوزهٔ امنیت می‌باشد. نهج‌البلاغه، تصویری جامع و کامل در این خصوص ارائه نموده است که یکی از فصول درخشان آن، عهدنامهٔ مالک می‌باشد. از منظر امام علی (ع) تأمین امنیت و برقراری نظم و آرامش در جامعه، از انگیزه‌های قیام صالحین و یکی از وظایف دولت اسلامی است و در عهدنامهٔ مالک، وظیفهٔ حکومت را اصلاح امور مردم، عمران و آبادانی شهرها و حفظ مرزهای اسلامی اعلام می‌دارد. این مقاله، با نگاهی به سیرهٔ امام علی (ع) و محور قرار دادن نامهٔ ۵۳ نهج‌البلاغه، به عنوان منشور حکومت‌داری، ضمن اشاره به وظایف حکومت در برقراری امنیت، به تبیین و برشماری مؤلفه‌های امنیت پایدار در مکتب علوی پرداخته است. مؤلفه‌های امنیت پایدار از نگاه این تحقیق، شامل: رحمت‌گرایی و مهرورزی، گذشت و بزرگ‌گواری، شفاف‌سازی، اجازهٔ انتقاد و اعتراض، عیب‌پوشی، رسیدگی به محرومان، شایسته‌سالاری و شایسته‌گزینی، انصاف‌ورزی، استقرار عدالت، پاسداشت حقوق‌های اجتماعی، نظارت بر بازار، نظارت، بازرسی و پیگیری می‌باشد.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

The Charter of Sustainable Security in the Alavid School (Security Rereading of Malek Ashtar's Covenant)

نویسندگان English

Yahya Mayar 1
Hossein Ali Ramezani 2
1 PhD Student in Strategic Defense Studies, National Defense University, Tehran, Iran
2 Researcher, Shahid Motahari Basij Faculty, Tehran, Iran
چکیده English

Security and how to achieve and secure it has always been one of the fundamental issues considered by governments, and sustainable security is a condition that can empower societies to prevent threats or defend against them and reduce insecurity. In this regard, the school and intellectual temperament of the administrators of society's administration is considered a fundamental and noteworthy issue. Utilizing the tradition and conduct of religious elders is for the administrators of the Islamic system in managing society and the security domain. Nahj al-Balagha has provided a comprehensive and complete picture in this regard, one of the brilliant chapters of which is Malek's covenant. From the perspective of Imam Ali (AS), ensuring security and establishing order and tranquility in society are among the motives of the uprising of the righteous and one of the duties of the Islamic government, and in Malek's covenant, the duty of the government is declared to be reforming the affairs of the people, developing and prospering cities, and preserving Islamic borders. This article, looking at the conduct of Imam Ali (AS) and focusing on Letter 53 of Nahj al-Balagha as the charter of governance, while pointing out the duties of the government in establishing security, has explained and enumerated the components of sustainable security in the Alavid school. The components of sustainable security from the perspective of this research include: mercy and affection, forgiveness and magnanimity, transparency, permission for criticism and protest, concealing faults, attending to the deprived, meritocracy and merit-selection, fairness, establishment of justice, upholding social rights, market monitoring, supervision, inspection, and follow-up.

کلیدواژه‌ها English

Security
Sustainable security
Alavid school
Malek Ashtar's covenant
Nahj al-Balagha
1. قرآن کریم.
2. آجرلو، اسماعیل و همکاران (۱۳۸۹)، فرهنگ عمومی اعتماد به نفس ملی در انقلاب اسلامی، چاپ اول؛ تهران: دانشگاه امام صادق.
3. آراسته، حمیدرضا و حسین‌پور، رضا (۱۳۸۹)، «تعیین شاخص‌های ارزیابی عملکرد مراکز پژوهشی دفاعی»، فصلنامه پژوهش‌های مدیریت انسانی، سال اول، شماره ۴، صص ۱۱۵ تا ۱۳۶.
4. آمدی، عبدالواحد بن محمد (۱۳۶۰)، شرح غرر الحکم و درر الکلم؛ تهران: دانشگاه تهران.
5. افتخاری، اصغر (۱۳۸۵)، کالبد شکافی تهدید؛ تهران: دانشکده فرماندهی و ستاد مرکز مطالعات دفاعی و امنیت ملی.
6. ایزدی، حجت‌الله (۱۳۸۹)، «نسبت امنیت و نیروهای مسلح (رویکرد علوی)»، فصلنامه مطالعات تاریخی- نظامی، سال اول، شماره ۵ و ۶، دانشگاه جامع امام حسین.
7. بیگدلی، مرضیه (۱۳۸۸)، «امنیت ملی در منابع دینی (قرآن و روایات)»، نشریه حصون، شماره ۱۹، بهار ۱۳۸۸، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی.
8. جهان بزرگی، احمد (۱۳۸۸)، امنیت در نظام سیاسی اسلام، اصول و مؤلفه‌ها؛ تهران: انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
9. دلشاد تهرانی، مصطفی (۱۳۸۸)، دلالت دولت، آیین‌نامه حکومت و مدیریت در عهدنامه مالک اشتر؛ تهران: انتشارات دریا.
10. روحانی، محمود (۱۳۶۸)، المعجم الإحصائی لألفاظ القرآن الکریم (فرهنگ آماری کلمات قرآن کریم) (جلد ۱)؛ مشهد: آستان قدس رضوی.
11. سالار، محمد (۱۳۸۲)، «مؤلفه‌های امنیت در اندیشه‌های امام خمینی (ره)»، مجله اندیشه انقلاب اسلامی، شماره ۶، صص ۱۱۱ تا ۱۳۵.
12. سید رضی، محمد بن حسین (۱۳۸۶)، نهج البلاغه؛ مشهد: نورالمبین.
13. شمس اردکانی، علی (۱۳۶۵)، «ملاحظه‌ای درباره امنیت ملی»، مجله سیاست خارجی، سال اول، شماره ۱.
14. شهیدی، سید جعفر (۱۳۷۴)، ترجمه نهج‌البلاغه، چاپ هشتم؛ تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی.
15. عابدینی مطلق، کاظم (۱۳۸۷)، مجموعه کبیر از خاتم الأنبیاء تا خاتم الأوصیاء (عج)، نهج الفصاحه، نهج البلاغه، صحیفه سجادیه، صحیفه مهدیه؛ قم: توسعه قلم.
16. عباس‌زاده، هادی و کرمی، کامران (۱۳۹۰)، «سرمایه اجتماعی و امنیت ملی پایدار»، فصلنامه مطالعات راهبردی، سال چهاردهم، شماره اول، شماره مسلسل ۵۱.
17. عبدالله خانی، علی (۱۳۸۳)، نظریه‌های امنیت؛ تهران: مؤسسه ابرار معاصر.
18. عزتی، عزت‌اله و اقبالی، ناصر (۱۳۸۸)، «به سوی نظام امنیتی جدید در خلیج فارس»، مجموعه مقالات همایش ملی جایگاه خلیج فارس در تحولات استراتژیک جهان، دانشگاه آزاد واحد گرمسار؛ تهران: مؤسسه جغرافیایی و کارتوگرافی گیتاشناسی.
19. علی‌اکبری، حسن (۱۳۸۹)، مدیریت علوی، حکمت‌ها و آموزه‌های مدیریتی عهدنامه مالک اشتر؛ قم: انتشارات پژوهش‌های تفسیر و علوم قرآن.
20. فاضل لنکرانی، محمد (۱۳۸۲)، آئین کشورداری از دیدگاه امام علی؛ تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
21. فراستخواه، مسعود (۱۳۷۵)، «ابعاد از دیدگاه اسلام و سایر ادیان»، مجموعه مقالات همایش توسعه و امنیت، معاونت امنیتی وزارت کشور.
22. گروهی از نویسندگان (۱۳۸۱)، حکومت علوی، هدف‌ها و مسئولیت‌ها؛ قم: دبیرخانه مجلس خبرگان.
23. متقی، ابراهیم (۱۳۷۸)، «تأثیر نظام‌های تابع بین‌المللی بر سیاست خارجی و الگوی مداخلگری قدرت‌های بزرگ»، فصلنامه راهبرد، شماره ۱۷.
24. مجلسی، محمد باقر (۱۳۵۶)، بحارالأنوار (جلد ۸۱)، چاپ دوم؛ بی‌جا: دفتر اسلامیه.
25. مرادی، مجید (۱۳۸۵)، «ابعاد سیاسی مفهوم امنیت در اسلام»، مجله علوم سیاسی، شماره ۳۴.
26. مظلوم، علی (۱۳۸۹)، «امنیت و امنیت ملی»، نشریه حصون، شماره ۱۹.
27. نوروزی، محمد تقی (۱۳۸۵)، فرهنگ دفاعی- امنیتی؛ تهران: انتشارات سنا.
28. نوید نیا، منیژه (۱۳۸۸)، امنیت اجتماعی؛ تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.

29. Bernestine, B., Root, T. S., Brown, A., & Snelson, K. (2011). Artscience: Integrative collaboration to create a sustainable future. Leonardo, 44(3).
30. Foster, G. D., & Luise (1999). Wise, sustainable security. Harvard International Review, 21(4).
دوره 13، شماره 43
زمستان 1396
صفحه 37-66

  • تاریخ دریافت 28 شهریور 1396
  • تاریخ بازنگری 18 مهر 1396
  • تاریخ پذیرش 15 آذر 1396
  • تاریخ اولین انتشار 24 اسفند 1396
  • تاریخ انتشار 24 اسفند 1396