اندیشه مقاومت در گفتمان انقلاب اسلامی

اندیشه مقاومت در گفتمان انقلاب اسلامی

بررسی فرهنگ سازمانی کارکنان ستاد مدیریت بحران وزارت کشور، بر مبنای الگوی رابینز

نویسندگان
علی فرهی 1
حسن نوری سیس 2
1 استاد، دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام، تهران، ایران
2 کارشناس ارشد رشته مدیریت بحران، دانشگاه جامع امام حسین (ع)، تهران، ایران.
چکیده
فرهنگ سازمانی مجموعه‌ای از معانی و ارزش‌های مشترک می‌باشد که اعضای سازمان را به یکدیگر پیوند می‌دهد، نظام ارزشی حاکم بر سازمان را تشکیل می‌دهد و باعث تمایز یک سازمان از سازمانی دیگر می‌شود. در واقع، همان عاملی است که شیوهٔ انجام امور را تعیین کرده و حال و هوایی است که هر تازه‌واردی در سازمان آن را حس می‌کند و آن قدر قوی است که ناخودآگاه در وجودش رخنه می‌کند و تفکر و رفتار سازمانی وی را تشکیل می‌دهد. هدف از پژوهش حاضر، بررسی فرهنگ سازمانی کارکنان ستاد مدیریت بحران وزارت کشور بر مبنای الگوی رابینز می‌باشد. برای این منظور، پژوهش در قالب تحقیق کاربردی و از نوع پیمایشی انجام گرفت. جامعهٔ آماری این تحقیق، عبارت از کلیهٔ کارکنان رسمی، پیمانی و قراردادی ستاد مدیریت بحران وزارت کشور در سال ۱۳۹۴ که دارای مدارک تحصیلی دیپلم، فوق دیپلم و لیسانس و بالاتر می‌باشند. این تعداد برابر با ۸۵۰ نفر می‌باشند. حجم نمونه به روش نمونه‌گیری، نمونه‌گیری تصادفی ساده و به تعداد ۲۶۵ نفر می‌باشد. ابزار اندازه گیری، پرسشنامه استاندارد فرهنگ سازمانی بر اساس الگوی رابینز طراحی شده است. برای تعیین روایی پرسشنامه، از روش روایی محتوایی استفاده گردیده است. برای تعیین پایایی پرسشنامه ها، ابتدا آن‌ها را در نمونه‌های ۳۰ نفره اجرا نموده و ضریب آلفای کرونباخ برای سؤال‌های آن ها محاسبه گردید و پس از آن، پرسشنامه‌های مذکور در کل نمونه اجرا گردید. ضریب آلفای کرونباخ، برای پرسشنامه فرهنگ سازمانی برابر با ۰/۹۵۳ محاسبه گردید که این ضریب، حاکی از پایایی بالای پرسشنامه می‌باشد.نتایج تحقیق نشان داد که فرهنگ سازمانی حاکم در ستاد مدیریت بحران وزارت کشور از نوع «توجه به ره آورد» یا همان «فرهنگ نتیجه‌گرا» می‌باشد.
کلیدواژه‌ها
بحران
فرهنگ سازمانی
رابینز
مدیریت بحران

عنوان مقاله English

Investigating the Organizational Culture of the Employees of the Crisis Management Headquarters of the Ministry of Interior, Based on Robbins' Model

نویسندگان English

Ali Farhi 1
Hassan Nouri Sis 2
1 Professor, Imam Hossein Comprehensive University, Tehran, Iran
2 M.A. in Crisis Management, Imam Hossein Comprehensive University, Tehran, Iran
چکیده English

Organizational culture is a set of shared meanings and values that binds members of an organization together, constitutes the governing value system of the organization, and distinguishes one organization from another. In fact, it is the factor that determines the way things are done and is the atmosphere that every newcomer feels in the organization, and it is so strong that it unconsciously penetrates their being and forms their organizational thinking and behavior. The purpose of this study is to investigate the organizational culture of the employees of the Crisis Management Headquarters of the Ministry of Interior based on Robbins' model. For this purpose, the research was conducted in the form of applied research and a survey type. The statistical population of this research consists of all formal, contractual, and contract-based employees of the Crisis Management Headquarters of the Ministry of Interior in the year 2015 who hold high school diploma, associate degree, bachelor's degree, and higher. This number equals 850 people. The sample size, using simple random sampling, is 265 people. The measurement tool is a standard organizational culture questionnaire designed based on Robbins' model. To determine the validity of the questionnaire, content validity was used. To determine the reliability of the questionnaires, they were first administered to samples of 30 people, Cronbach's alpha coefficient for their questions was calculated, and then the said questionnaires were administered to the entire sample. Cronbach's alpha coefficient for the organizational culture questionnaire was calculated to be 0.953, which indicates the high reliability of the questionnaire. The results of the research showed that the governing organizational culture in the Crisis Management Headquarters of the Ministry of Interior is of the "attention to outcome" type, i.e., "result-oriented culture".

کلیدواژه‌ها English

Crisis
Organizational culture
Robbins
Crisis management
1. آذر، عادل و علی‌پور درویشی، زهرا (۱۳۸۹)، «طراحی الگوی ارتباط فرهنگ سازمانی و فرهنگ فردی با ادراک کارکنان (مطالعه موردی: بانک‌های دولتی)»، فصلنامه اخلاق در علوم فناوری، دوره ۵، شماره ۳-۴، صص ۵-۱۴.
2. آرمسترانگ، مایکل (۱۳۸۱)، مدیریت استراتژیک منابع انسانی، ترجمه سید محمد اعرابی و داوود ایزدی، تهران.
3. آیتی، حمید (۱۳۹۱)، «ابعاد و شاخص‌های فرهنگ سازمانی در سازمان‌های شهر اسلامی (مطالعه موردی: جهاد دانشگاهی)»، مطالعات شهر ایرانی اسلامی، ۳ (۱۰)، صص ۳۹-۱۸.
4. آلیسون، گراهام (۱۳۸۳)، «مدیریت بحران و تصمیم‌گیری گراهام آلیسون»، مجله سیاست دفاعی، ۲ (۲)، ص ۱۳۶.
5. ابراهیمی، مریم (۱۳۸۵)، «فرهنگ سازمان و رابطه آن با بهره‌وری کارکنان»، پایان‌نامه کارشناسی ارشد.
6. افجه، سید علی‌اکبر (۱۳۸۰)، مبانی فلسفه و تئوری‌های رهبری و رفتار سازمانی، تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی.
7. الوانی، سید مهدی و محمدی، سمیه و میرزایی، مهدی (۱۳۹۱)، «تأثیر فرهنگ سازمانی در بهره‌وری نیروی انسانی»، فصلنامه پژوهشگر (مدیریت)، دوره ۹، شماره ۲۸، صص ۲۵-۳۸.
8. ایران‌زاده، سلیمان و محمودی‌افشار، محسن (۱۳۸۹)، «شناخت فرهنگ سازمانی بر اساس مدل مورد مطالعه: شرکت پلی نار»، فراسوی مدیریت، ۴ (۱۵)، صص ۷۶-۵۳.
9. برن، تیم کوف آگ (۱۳۷۵)، زمینه جامعه‌شناسی. ترجمه آریان‌پور، چاپ یازدهم، تهران: انتشارات شرکت سهامی - کتاب‌های جیبی.
10. بهدادفر، مسعود؛ کوشککی، مهدی و صید نبی، حیدریان (۱۳۹۳)، فرهنگ سازمانی: مفاهیم و مدل‌ها، تهران: راز نهان.
11. پاکدل، سعید و ابراهیمی، محسن و ارسطو، ایمان (۱۳۹۳)، «شناخت فرهنگ سازمانی بر اساس مدل دنیسون مورد مطالعه: مجتمع کارخانجات ارد شیراز و دادلی (تینا)»، فصلنامه مدیریت فرهنگ سازمانی، دوره ۱۲، شماره ۴، صص ۷۴۱-۷۶۱.
12. پور محمد، بهزاد (۱۳۹۱)، مدیریت بحران، تهران: مبنای خرد.
13. تاجیک، محمد رضا (۱۳۷۹)، مدیریت بحران (نقدی بر شیوه‌های تحلیل و تدبیر بحران در ایران)، تهران: انتشار فرهنگ گفتمان.
14. جعفری، محمد تقی (۱۳۷۳)، فرهنگ پیشرو و پیشرو، چاپ اول، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
15. جواهری کامل، مهدی و کوثرنشان، محمد رضا (۱۳۸۸)، «بررسی رابطه بین رهبری، فرهنگ سازمانی، فعالیت سازمان یادگیرنده و رضایت شغلی کارکنان»، توسعه انسانی پلیس، ۶ (۲۵)، صص ۳۲-۱۹.
16. جهانگیری، کتایون (۱۳۹۲)، اصول و مبانی مدیریت بحران، تهران: مؤسسه آموزش عالی - کاربردی هلال ایران.
17. حریری، نجلا و جعفری، مهناز (۱۳۹۱)، «تحلیل جمعیت‌شناختی فرهنگ سازمانی در سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران»، حقیقت اطلاع‌رسانی و کتابخانه های عمومی (پیام کتابخانه)، ۱۸ (۳)، صص ۴۸۴-۴۶۹.
18. حسینی، حسین (۱۳۸۵)، «بحران چیست و چگونه تعریف می‌شود؟»، فصلنامه امنیت، سال پنجم، شماره ۱ و ۲.
19. حمیدی فراهانی، همایون؛ کاوسی، اسماعیل و قهرمان‌پور، داریوش (۱۳۹۲)، «مهندسی فرهنگ در سازمان‌های دولتی کشور در عصر جهانی شدن»، مطالعات راهبردی جهانی شدن، ۴ (۱۰)، صص ۲۸-۱۱.
20. رابینز، استیفن (۱۳۸۱)، رفتار سازمانی، مفاهیم، نظریه‌ها و کاربردها، ترجمه علی پارسائیان و سید محمد اعرابی، تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی.
21. رابینز، استیفن (۱۳۷۴)، مدیریت رفتار سازمانی، ترجمه سید علی پارسائیان و سید محمد اعرابی، تهران: مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های بازرگانی.
22. رابینز، استیفن (۱۳۷۷)، مدیریت رفتار سازمانی. ترجمه علی پارسائیان و سید محمد اعرابی. تهران: مؤسسه مطالعات پژوهش‌های بازرگانی.
23. رجب بیگی، مجتبی؛ درویش، حسن؛ سعید عصر، میترا و فتحی، فرهاد (۱۳۸۷)، «بررسی فرهنگ سازمانی در سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری کشور»، پژوهش و سازندگی، ۲۱ (۴)، صص ۱۶۱-۱۵۲.
24. رحمانی، حجت؛ افتخار، فرخ؛ سعید پور، جلال؛ شریفی، مسلم و هژبری، روزبه (۱۳۹۳)، «عارضه یابی فرهنگ سازمانی با تکیه بر مدل دنیسون: مطالعهٔ موردی در سازمان بهداشت و درمان صنعت نفت»، بیمارستان، ۱۳ (۲)، صص ۵۵-۶۱.
25. رسته مقدم، آرش؛ رحیمیان، حمید و عباس‌پور، عباس (۱۳۹۲)، «شناسایی چالش‌های فرهنگ سازمانی و پیشنهاد راهکارهای تغییر آن؛ مورد مطالعه: سازمان‌های دولتی شهر تهران»، مدیریت فرهنگ سازمانی، ۱۱ (۴)، صص ۱۳۵-۱۱۱.
26. رضایی، منیره (۱۳۹۳)، «رابطه بین فرهنگ سازمانی و تعهد سازمانی دبیران دوره متوسطه»، فصلنامه رهیافتی نو در مدیریت آموزشی، دوره ۵، شماره ۱۸، صص ۱۹۵-۲۱۴.
27. زاهدی، سید محمد (۱۳۸۱)، «تغییر فرهنگ سازمانی»، تدبیر، شماره ۱۲۷، صص ۳۷-۳۰.
28. زاهدی، شمس السادات؛ الوانی، سید مهدی و فقیهی، ابوالحسن (۱۳۷۹)، فرهنگ جامع مدیریت. تهران: انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی.
29. سعادت، ا. (۱۳۷۲). فرآیند تصمیم‌گیری در سازمان، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
30. سلطانی، محمد رضا (۱۳۹۱)، «تحلیل وضعیت و طراحی الگوی مطلوب فرهنگ سازمانی یکی از سازمان‌های نیروهای مسلح، مبتنی بر مبانی دینی و ارزش‌های انقلاب اسلامی»، دو فصلنامۀ علمی پژوهشی مدیریت اسلامی، سال ۲۰، شماره ۱، صص ۹۹-۱۲۲.
31. سلمانی‌نژاد، رمضانعلی؛ دانشور، مریم و میرفخرالدینی، سید حیدر (۱۳۹۱)، «ارتقاء فرهنگ سازمانی: کاربرد الگوی تعالی سازمانی ایران»، بهبود مدیریت، ۶ (۱)، صص ۱۵۲-۱۲۸.
32. سیدی، سید مسعود و شهیدی‌نیما، شعله مریم (۱۳۹۳)، «رابطه فرهنگ سازمانی با خلاقیت و تغییر سازمانی در بین مدیران مدارس ابتدایی ناحیه یک شیراز»، فصلنامه رهیافتی نو در مدیریت آموزشی، دوره ۵، شماره ۱۷، صص ۳۹-۵۴.
33. شاه بندر زاده، حمید؛ محمدی یگانه، رضا و حسن پور، ندا (۱۳۸۹)، «ارزیابی فرهنگ سازمانی نیروی انتظامی و مقایسه آن با دانشگاه علوم پزشکی، سازمان دارایی و کشتی‌سازی: مدل ارزش‌های رقیب»، نظم و امنیت انتظامی، ۳ (۱)، صص ۵۲-۳۱.
34. شایانفر، حجت علی (۱۳۸۸)، «بررسی سیر تحول مدیریت حوادث و سوانح (مدیریت بحران) در ایران»، اداره مدیریت بحران استانداری خراسان رضوی، قابل دسترسی آنلاین http://havades.khorasan.ir.
35. شاین، ادگار (۱۳۸۳)، «مدیریت فرهنگ سازمانی و رهبری». ترجمه برزو فرهی بوزنجانی و شمس‌الدین نوری نجفی، چاپ اول، تهران: سیمای جوان.
36. شریف‌زاده، فتاح و کاظمی، مهدی (۱۳۷۷)، مدیریت فرهنگ سازمانی. تهران: نشر قومس.
37. شورورزی، محمد رضا و لطفی، ستاره (۱۳۹۱)، «بررسی ارتباط بین فرهنگ سازمانی و اخلاق حرفه‌ای در واحد مالی سازمان‌های غیردولتی»، مدیریت فرهنگی، ۶ (۱۵)، صص ۷۵-۸۳.
38. شیخ‌زاده، حسین (۱۳۹۰)، نظام مدیریت بحران. تهران: شکیب.
39. صادق‌پور، ابوالفضل (۱۳۷۵)، مجموعه مقالات مباحثی در مهندسی اجتماعی، چاپ اول، تهران: مرکز آموزش مدیریت دولتی.
40. صالحی، محمدرضا (۱۳۸۶)، مدیریت بحران در زمان بحران، تهران: فرهنگ مردم.
41. طوسی، محمد علی (۱۳۷۲). فرهنگ سازمانی، تهران: مرکز آموزش مدیریت دولتی.
42. عاصمی‌پور، محمد جواد (۱۳۷۵)، مدیریت و سرپرستی اثر بخش، چاپ اول، ناشر: سادات.
43. عسگریان، محمد (۱۳۸۸)، «مفهوم‌شناسی فرهنگ سازمانی»، دو ماهنامه توسعه انسانی پلیس، ۶ (۲۴)، صص ۱۲۴-۱۰۲.
44. علی‌احمدی، علیرضا (۱۳۸۳)، شناخت فرهنگ، فرهنگ سازمانی و مدیریت بر آن، تهران: تولید دانش اول.
45. غلامحسینی، اسماعیل (۱۳۹۱)، «بررسی نقش و جایگاه ناجا در مدیریت بحران‌های طبیعی»، فصلنامه پژوهش‌های نیروی انتظامی، ۷ (۴)، صص ۵۶۸-۵۴۹.
46. فرهی بوزنجانی، برزو؛ زارع اشکذری، جلال‌الدین و هوشنگی، مهدی (۱۳۸۹)، «بررسی و تحلیل روند ویژگی‌های فرهنگ سازمان ناجا»، فصلنامه دانش انتظامی، ۱۲ (۴)، صص ۶۷-۱۰۸.
47. فنیری، دیاناسی (۱۳۸۴)، مدیریت اقتضایی متناسب با فرهنگ سازمانی انواع تغییر و فرهنگ، ترجمه ناصر میر سپاسی، تهران: میر.
48. قربانی، محمد حسین؛ اسدی، حسن و شریفی، مسلم (۱۳۸۸)، «ارتباط بین فرهنگ سازمانی و اثربخشی در سازمان تربیت بدنی جمهوری اسلامی ایران، بر اساس مدل دنیسون»، علوم حرکتی و ورزش، ۷ (۱۴)، صص ۱۱۸-۱۰۷.
49. قربانی، محمد حسین؛ اسدی، حسن؛ گودرزی، محمود و شفیعی، محسن (۱۳۸۸)، «مطالعه فرهنگ سازمانی سازمان تربیت بدنی جمهوری اسلامی ایران، بر اساس مدل دنیسون و مقایسهٔ آن با میانگین‌های جهانی»، حرکت، ۵ (۳۹)، صص ۴۸-۳۳.
50. قربانی، محمود و محمودزاده، امیر (۱۳۸۵)، بحران و مدیریت بحران. تهران: گل‌های محمدی.
51. قلتاش، عباس (۱۳۹۳)، «رابطه فرهنگ سازمانی و هوش سازمانی با رضایت شغلی کارکنان»، فصلنامه رهیافتی نو در مدیریت آموزشی، دوره ۵، شماره ۱۹، صص ۱۱۵-۱۲۸.
52. کردنائیج، اسداله و فانی علی‌اصغر، مسعودی، زهرا (۱۳۹۳)، «فرهنگ سازمانی، حلقه مفقوده شفافیت سازمانی و عملکرد سازمان»، فصلنامه مدیریت فرهنگ سازمانی، دوره ۱۲، شماره ۲۳، صص ۱۷۳-۱۸۹.
53. کرامتی، محمد تقی (۱۳۹۱)، نقش رهبری در مدیریت بحران‌ها، تهران: کیهان.
54. گاتسچاک، جک (۱۳۹۳)، مدیریت بحران، ترجمه علی پارسائیان، تهران: ترمه.
55. لاوسون، رابرت و ژنگ شن (۱۳۸۱)، روانشناسی سازمانی، رفتار سازمانی (مبانی و کاربردها)، ترجمه رمضان حسن‌زاده، تهران: ساوالان.
56. محمد زاده، مرجان؛ چابک، علی؛ موسوی خطاط، سید محمد؛ مسعودی اصل، ایروان و کریملو، مسعود (۱۳۸۹)، «بررسی فرهنگ سازمانی موجود و مطلوب از دیدگاه کارکنان مراکز روزانه توانبخشی سازمان بهزیستی شهر تهران»، توانبخشی، ۱۱ (۴)، صص ۸۸-۸۳.
57. محمودی، مهدی (۱۳۸۴)، «نقش فرهنگ سازمانی در پیشگیری از بروز فساد اداری»، تدبیر، ۱۶ (۱۶۰)، صص ۴۴-۳۸.
58. مشبکی، اصغر (۱۳۷۹)، مدیریت رفتار سازمانی: تحلیل کاربردی، ارزش از رفتار انسانی، چاپ دوم، تهران: نشر ترمه.
59. مشبکی اصفهانی، اصغر و خلیلی شجاعی، وهاب (۱۳۸۹)، «بررسی رابطه فرهنگ سازمانی و مسوولیت اجتماعی سازمان‌ها (CSR)»، وزارت نیرو، ۲۱ (۴)، صص ۵۶-۳۷.
60. ملکی، محمد رضا؛ بهرامی محمدامین و غلامعلی پور، سجاد (۱۳۸۷)، «رابطه ابعاد فرهنگ سازمانی و تعهد سازمانی در بیمارستان شهید صدوقی یزد ۱۳۸۴»، فصلنامه مدیریت سلامت، ۸ (۲۲)، صص ۶۷-۷۳.
61. منوریان، عباس و بخثائی، امیر (۱۳۸۵)، «شناخت فرهنگ سازمانی بر اساس مدل دنیسون مورد مطالعه: سازمان مدیریت صنعتی»، چهارمین کنفرانس بین‌المللی مدیریت، تهران- سالن همایش‌های بین‌المللی اجلاس.
62. مهدیه، امید (۱۳۹۲)، فرهنگ سازمانی: مفاهیم، الگوها، ابزارها، تهران: کتاب مهربان نشر.
63. نیاز آذری، کیومرث و تقوایی یزدی، مریم (۱۳۸۹)، فرهنگ سازمانی در هزاره سوم، تهران: شیوه.
64. وب سایت مدیریت بحران استان خوزستان، ۱۳۹۴.
65. وب سایت مدیریت بحران استان خوزستان، ۱۳۹۳.
66. ولدبیگی، برهان‌الدین و پورحیدری، غلامرضا (۱۳۹۱)، درسنامه مدیریت جامع بحران، تهران: آرویج ایرانیان، انجمن علمی مدیریت بحران ایران.

67. Amiri, K. (1992), Culture & Organization, Journal of Tahavol Edary, pp 4, 5.
68. Elsayed-EkJiouly, S.M, Buda, R. (1996), Organizational conflict: A comparative Analysis of conflict styles across cultures. International Journal of conflict management, 7(1), pp 71-81.
69. Hofstede, G. (1980), Cultures Consequences, Sago Beverly hills.
70. Moberg, D.J. (1990), Helping subordinate with their personal problems: A moral dilemma for managers. Journal of Business Ethics, 9 (6), pp 519-531.
71. Quinn. R. (1999), Diagnosing culture and changing organizational culture. Newyork: Addison Wesley.
72. Ribiere, V. M. and Sitar, A. S. (2003), Critical Role of Leadership in Nurturing a Knowledge-supporting Culture, Knowledge Management Research & Practice. pp 39-48.
73. Robbins. P. S. (2002), Organizational behavior, prentice Hall nithe Edition.
74. Robbins. P. S. (2005), Organizational behavior, prentice Hall.
75. Schein, E, H. (1997), Organizaitional Culture& Leadership, zed jossy bass, sanfransisco.
76. William. P. A. (1991), Organizational theory: A strategic approach, Allyn and Bacon, Inc.
77. Ziyary, K. (1999), Research on the Wommen Situation In University Society, Journal of Tahavol Edary, Issue 4,5.
اندیشه مقاومت در گفتمان انقلاب اسلامی
دوره 13، شماره 41
تابستان 1396
صفحه 7-46

  • تاریخ دریافت 15 فروردین 1396
  • تاریخ بازنگری 24 اردیبهشت 1396
  • تاریخ پذیرش 02 تیر 1396
  • تاریخ اولین انتشار 16 شهریور 1396
  • تاریخ انتشار 16 شهریور 1396