اندیشه مقاومت در گفتمان انقلاب اسلامی

اندیشه مقاومت در گفتمان انقلاب اسلامی

توصیف ابعاد و ویژگی‌های مدیران و حاکمان از نگاه نهج‌البلاغه

نویسنده
مدرس دانشکده شهید مطهری بسیج، تهران، ایران.
چکیده
انسان به عنوان مخلوق برتر حضرت حق برای رسیدن به کمال و سعادت نیاز به شرایطی دارد تا در سایه این شرایط به غایت خویش دست یابد. این شرایط گاه در درون و گاه در بیرون تجلی می‌یابند. شرایط درونی و فردی انسان به نحوی متعادل در بین انسان‌ها توسط خالق حکیم به ودیعه نهاده شده است و اما شرایط بیرونی که در ارتباط با پدیده‌های مختلف پیرامونی تعریف می‌شود به روابط با طبیعت، خدا و همنوعان قابل تقسیم می‌باشد. یکی از این شرایط در حوزه ارتباط انسان با همنوعان خویش است که باید این روابط در عرصه اجتماع و سیاست خود را بنمایاند. وجود اختیار در انسان و تفویض این امر به افراد شایسته برای تنظیم امور بین‌انسانی در جهت مدیریت کلان بر خواسته‌های بی‌پایان انسان‌ها با ایجاد قانون و بایدها و نبایدها میسر خواهد بود. در مکاتب مختلف نحوه تفویض اختیار به سبک‌ها و روش‌های گوناگونی صورت می‌گیرد و در مکتب اصیل اسلام حکومت برای رساندن انسان به قله کمال تشکیل شده و حاکمان با دارا بودن شرایطی که از سوی منابع اصیل اسلامی شامل آیات و روایات و سیره و عقل است مستعد حکومت بر انسان‌های دیگر می‌شوند. حاکمان در اسلام و در نگاه ائمه معصومین باید دارای شاخصه‌هایی باشند که با وجود این ویژگی‌ها فرد مستعد قرار گرفتن در حکومت بوده و با بقای این ویژگی‌ها؛ فرد لیاقت حفظ و استمرار این مسئولیت را داراست. از جمله منابع اصیل اسلامی که برای درک این منظور می‌توان بدان رجوع کرد کلام امیرالمؤمنین علی(ع) در نهج‌البلاغه است. نگارنده نیز در این نوشتار با بهره‌گیری از ابزار مطالعه کتاب‌ها و اسناد به شناسایی اجمالی ویژگی‌های حاکمان خواهد پرداخت.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Describing the Dimensions and Characteristics of Managers and Rulers from the Perspective of Nahj al-Balagha

نویسنده English

Ali Allahbakhsh
Lecturer, Shahid Motahari Basij Faculty, Tehran, Iran
چکیده English

Man, as the superior creation of the Almighty, needs conditions to reach perfection and felicity in order to achieve his ultimate purpose under these conditions. These conditions sometimes manifest internally and sometimes externally. The internal and individual conditions of man have been equitably entrusted among humans by the Wise Creator, while external conditions, which are defined in relation to various surrounding phenomena, can be divided into relations with nature, God, and fellow human beings. One of these conditions is in the realm of human interaction with fellow beings, which must manifest itself in the social and political sphere. The existence of free will in man and the delegation of this task to competent individuals for organizing inter-human relations toward macro-management over the endless desires of humans will be possible through the creation of law, do's, and don'ts. In various schools of thought, the method of delegating authority takes place through diverse styles and methods, and in the authentic school of Islam, government is formed to guide man to the peak of perfection, and rulers—possessing conditions derived from authentic Islamic sources including verses, traditions, conduct, and reason—become qualified to govern other humans.
Rulers in Islam and from the perspective of the infallible Imams must possess characteristics by which an individual is qualified to be in government, and with the persistence of these traits, the individual maintains the competence to preserve and continue this responsibility. Among the authentic Islamic sources that can be consulted for this purpose is the discourse of Amir al-Mu'minin Ali (PBUH) in Nahj al-Balagha. Thus, the author in this paper, utilizing the tools of studying books and documents, will briefly identify the characteristics of rulers.

کلیدواژه‌ها English

Imam Ali (PBUH)
Nahj al-Balagha
Government
Rulers
Dimensions
Characteristics
1. نهج‌البلاغه. (۱۳۸۲). (ترجمه محمد دشتی). قم: مؤسسه تحقیقاتی امیرالمومنین (ع).
2. نهج‌البلاغه. (۱۳۷۱). (ترجمه اسدالله مبشری، چاپ پنجم). تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
3. اجرایی، عبدالستار. (۱۳۸۰). منشور علوی (ع) در فرمان به مالک اشتر نخعی. قم: دفتر نشر نوید اسلام.
4. احمدخانی، مسعود. (۱۳۷۹). الگوسازی رفتار مدیران با توجه به نامه‌های حضرت امیر (ع) در نهج‌البلاغه. پایان‌نامه کارشناسی ارشد رشته معارف اسلامی و مدیریت، تهران: دانشگاه امام صادق (ع).
5. خدمتی، ابوطالب و دیگران. (۱۳۸۱). مدیریت علوی. قم: پژوهشکده حوزه و دانشگاه.
6. خسروی، محمود. (۱۳۷۸). ملاک‌های انتخاب و انتصاب نیروی انسانی در مدیریت اسلامی با تأکید بر نهج‌البلاغه. پایان‌نامه کارشناسی ارشد رشته معارف اسلامی و مدیریت، تهران: دانشگاه امام صادق (ع).
7. دلشاد تهرانی، مصطفی. (۱۳۷۷). دولت آفتاب، اندیشه سیاسی و سیره حکومتی علی (ع). تهران: خانه اندیشه جوان.
8. قوچانی، محمود. (۱۳۷۴). فرمان حکومتی پیرامون مدیریت، شرح عهدنامه امیرالمؤمنین علی بن ابی‌طالب (ع) به مالک اشتر. تهران: مرکز آموزش مدیریت دولتی.
9. کلینی، ابوجعفر محمد بن یعقوب. (۱۳۹۰). اصول کافی. (ترجمه عباس حاجیانی دشتی). قم: انتشارات موعود اسلام.
دوره 10، شماره 28
بهار 1393
صفحه 29-56

  • تاریخ دریافت 25 آذر 1392
  • تاریخ بازنگری 18 دی 1392
  • تاریخ پذیرش 05 اسفند 1392
  • تاریخ اولین انتشار 01 خرداد 1393
  • تاریخ انتشار 01 خرداد 1393