اندیشه مقاومت در گفتمان انقلاب اسلامی

اندیشه مقاومت در گفتمان انقلاب اسلامی

بررسی بسترهای فرهنگی در احیای حجاب و عفاف از منظر دانشجویان دختر و پسر و تأثیرات فردی و اجتماعی آن

نویسنده
مربی دانشکده شهید مطهری بسیج، دانشگاه افسری و تربیت پاسداری امام حسین، تهران، ایران.
چکیده
از آنجا که یکی از ذی‌نفعان یا به عبارت دیگر، یکی از کنشگران اصلی عرصه حجاب و عفاف، جوانان کشور هستند و حساسیت بخش تحصیل‌کرده این قشر از ملت به موضوع حجاب و عفاف بیشتر از سایر بخش‌هاست، آگاهی از وضع موجود حجاب و عفاف در دانشگاه‌ها و نیز نوع دیدگاه‌ها و نگرش‌ها و وضعیت فرهنگی دانشجویان به آن از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. با تدوین این مقاله، وضع موجود حجاب و عفاف در دانشگاه‌ها توصیف شده و وضعیت فرهنگی دانشجویان دختر و پسر دانشگاه‌های سراسر کشور درباره موضوع حجاب و عفاف به تصویر در می‌آید. نتایج این مقاله می‌تواند با ارائه اطلاعات واقعی و به-روز، به متولیان امور فرهنگی کشور برای برنامه‌ریزی‌های میان‌مدت و بلندمدت و تصمیم‌گیری‌های مرتبط با موضوع کمک کند؛ بنابراین، به منظور شفاف‌سازی موضوع و آگاهی از نگرش‌ها و وضعیت فرهنگی دانشجویان دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی که نماینده قشر تحصیل کرده و جوان جامعه هستند و نتایج تصمیمات درباره موضوع حجاب و عفاف قطعاً بیش از سایر اقشار، این قشر از مردم کشور را تحت تأثیر قرار خواهد داد، ضروری به نظر می‌رسد. این مقاله با گردآوری داده‌های واقعی از جامعه مورد مطالعه و تجزیه و تحلیل آن می‌تواند تصویر روشن‌تری از وضع موجود و دیدگاه‌های طبقه ذی‌نفع (دانشجویان) ارائه کند و اطلاعات دقیق‌تری از تمایلات و نظرات آنان را در اختیار مسئولان نظام جمهوری اسلامی ایران قرار دهد.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Investigating Cultural Contexts in the Revitalization of Hijab and Chastity from the Perspective of Male and Female University Students and Its Individual and Social Impacts

نویسنده English

Parviz Jabbari
Instructor, Shahid Motahari Basij Faculty, Imam Hossein University of Officer and Guard Training, Tehran, Iran
چکیده English

Since one of the stakeholders—or in other words, one of the main actors in the field of hijab and chastity—is the youth of the country, and the sensitivity of the educated segment of this population to the issue of hijab and chastity is greater than other segments, awareness of the current state of hijab and chastity in universities, as well as the types of viewpoints, attitudes, and cultural status of students toward it, is of special importance. With the compilation of this article, the current state of hijab and chastity in universities is described, and the cultural status of male and female students across the country's universities regarding the issue of hijab and chastity is depicted. The results of this paper can assist cultural authorities of the country in medium- and long-term planning and decision-making related to the issue by providing real and up-to-date information. Therefore, in order to clarify the issue and understand the attitudes and cultural status of university students and higher education centers—who represent the educated and young stratum of society and whose decisions regarding hijab and chastity will undoubtedly affect this group of people more than other strata—it seems necessary. By collecting real data from the studied population and analyzing it, this article can provide a clearer picture of the current situation and the viewpoints of the stakeholder class (students), placing more accurate information about their tendencies and opinions at the disposal of the officials of the Islamic Republic of Iran.

کلیدواژه‌ها English

Culture
Social norm
Enculturation
Hijab
Chastity
Attitude toward hijab and chastity
1. قرآن کریم. (ترجمه فولادوند).
2. نهج‌البلاغه. (ترجمه محمد دشتی، چاپ یازدهم). قم: مؤسسه انتشارات مشهور.
3. آشوری، داریوش. (۱۳۸۰). تعریف‌ها و مفهوم فرهنگ. تهران: نشر آگاه.
4. آقایی چاوشی، اکبر، طالبیان، داوود، حبیبی، مهدی، دهاقین، وحیده، انوری، سمیه سادات. (۱۳۸۹). دیدگاه جوانان و میانسالان درمورد حجاب برتر. مجله علوم رفتاری، دوره ۴، شماره ۱.
5. آهنگوب‌نژاد، محمدرضا. (۱۳۸۸). مطالعه میزان پایبندی دینی جوانان شهر اهواز. پژوهش جوانان، فرهنگ و جامعه، شماره سوم، پاییز و زمستان.
6. احمدی، حبیب، روحانی، علی، زهری، محسن. (۱۳۸۸). تبیین واقعیت اجتماعی حجاب از منظر فمنیستی (مدرن و پست مدرن) و آرای اندیشمندان اسلامی. فصلنامه بانوان شیعه، سال ششم، تابستان شماره ۲۰.
7. المتقی هندی، علاءالدین. (۱۴۰۹ ق). کنزالعمال فی السنن و الافعال. بیروت: موسسه الرساله، ج. ۱۶.
8. امام خمینی، روح‌الله. (بی‌تا). صحیفه امام. تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
9. ایازی، سید محمدعلی. (۱۳۸۰). معیار دینداری. بشارت، آذر و دی، شماره ۲۶.
10. بروس، کوئن. (۱۳۸۶). درآمدی به جامعه‌شناسی (ترجمه محسن ثلاثی، چاپ هشتم). تهران: توتیا.
11. ثابت قدم، سجاد. (۱۳۹۰). نقش رسانه‌ها در فرهنگ‌سازی حجاب و عفاف. مجله الکترونیک شبستان اندیشه، تاریخ دسترسی اردیبهشت.
12. جلبی، مسعود. (۱۳۷۳). تحلیل شبکه در جامعه‌شناسی. فصلنامه علوم اجتماعی، دوره دوم، ش. ۵ و ۶.
13. حجازی، فخرالدین. (۱۳۵۲). نقش پیامبران در تمدن انسان. تهران: انتشارات بعثت.
14. حجتی، سیدحمیدرضا. (۱۳۸۶). عوامل موثر بر بدحجابی دختران دانشگاه شهید باهنر کرمان. تربیت اسلامی، بهار و تابستان، سال دوم، شماره ۴.
15. دانیالی، عارف. (۱۳۸۶). فمینیسم همچون هِستریک شدن زنانگی. ماهنامه خردنامه همشهری، شماره ۱۶.
16. دیلمی، حسین. (۱۳۸۴). نکته‌های نورانی. قم: مؤسسه انتشارات حرم.
17. ذوالفقاری، حسین. (۱۳۸۵). موانع و مشکلات ناجا در کنترل بدحجابی. فصلنامه مطالعات مدیریت انتظامی، سال چهارم، ش. اول.
18. راغب اصفهانی. (۱۳۵۰). معجم مفردات. قم: دارالکتب العلمیه.
19. ساروخانی، باقر. (۱۳۸۰). درآمدی بر دائرةالمعارف علوم اجتماعی. تهران: کیهان، چاپ سوم، جلد اول.
20. ستوده، هدایت‌الله. (۱۳۷۳). مقدمه‌ای بر آسیب‌شناسی اجتماعی. تهران: آوای نور، چاپ دوم.
21. سلیمی، علی و داوری، محمد. (۱۳۸۰). جامعه‌شناسی کجروی. قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، چاپ اول.
22. شیخ عباس قمی. (بی‌تا). سفینة البحار، ج. ۲۰.
23. صادقی، شیده. (۱۳۸۶). حجاب و رابطه آن با تکامل اجتماعی. فصلنامه بانوان شیعه، سال چهارم، شماره ۱۱.
24. صالحی امری، رضا و محمدی، سعید. (۱۳۸۹). دیپلماسی فرهنگی. تهران: ققنوس، چاپ اول.
25. صالحی امری، رضا. (۱۳۸۸). انسجام ملی و تنوع فرهنگی. تهران: مجمع تشخیص مصلحت نظام: پژوهشکده تحقیقات استراتژیک، چاپ دوم.
26. عظیم‌میان، مریم، بهشتی، سعید. (۱۳۸۸). بررسی فلسفه و قلمرو حجاب در اسلام و آثار تربیتی آن. دو فصلنامه تربیت اسلامی، سال چهارم، شماره ۸ بهار و تابستان.
27. علوی، سیدحمیدرضا. (۱۳۸۶). عوامل موثر بر بدحجابی دختران دانشگاه شهید باهنر کرمان. تربیت اسلامی، بهار و تابستان، سال دوم، شماره ۴.
28. کرامتی، مهری. (۱۳۸۲). حجاب از دیدگاه شهروندان تهرانی. فصلنامه مطالعات مدیریت انتظامی، سال اول، ش. اول.
29. کلانتری، خلیل. (۱۳۸۷). پردازش و تحلیل داده‌ها در تحقیقات اجتماعی - اقتصادی. تهران: فرهنگ صبا.
30. محمدی ری‌شهری، محمد. (۱۳۸۱). میزان الحکمه (ترجمه حمیدرضا شیخی). قم: دارالحدیث، ج. ۶.
31. نگهبان، علیرضا. (۱۳۸۲). راهنمای روش تحقیق به کمک پرسشنامه. تهران: سازمان انتشارات جهاد دانشگاهی واحد تهران.
32. رفیع‌پور، فرامرز. (۱۳۷۸). آنومی یا آشفتگی اجتماعی. تهران: سروش.
33. فرجاد، محمدحسین. (۱۳۷۴). آسیب‌شناسی اجتماعی و جامعه‌شناسی انحرافات. بی‌جا: بدر، چاپ ششم.
34. محسنی، منوچهر. (۱۳۸۶). جامعه‌شناسی انحرافات اجتماعی. تهران: طهوری.
35. محسنیان راد، مهدی. (۱۳۸۵). ارتباط‌شناسی. تهران: انتشارات سروش.
36. واتسون، هلن. (۱۳۸۲). زنان و حجاب (ترجمه مرتضی بحرانی). فصلنامه کتاب زنان، سال پنجم، ش. ۲۰.
دوره 9، شماره 27
زمستان 1392
صفحه 75-105

  • تاریخ دریافت 08 مهر 1392
  • تاریخ بازنگری 01 آذر 1392
  • تاریخ پذیرش 22 دی 1392
  • تاریخ اولین انتشار 01 اسفند 1392
  • تاریخ انتشار 01 اسفند 1392