اندیشه مقاومت در گفتمان انقلاب اسلامی

اندیشه مقاومت در گفتمان انقلاب اسلامی

نقش بسیج در دفاع همه‌جانبه

نویسنده
پژوهشگر دانشکده شهید مطهری، تهران، ایران
چکیده
آرایش نظامی و شیوه سازماندهی نیروهای مسلح هر کشور و مشارکت مردم در امر دفاع و امنیت ملی هر کشوری تابع معیارها و پارامترهای مختلفی می‌باشد که تهدیدها، آرمان‌ها، منابع انسانی، منابع مالی و طبیعی، میزان مردمی بودن حکومت، ایدئولوژی و... را می‌توان نام برد. نظام جمهوری اسلامی که پس از پیروزی انقلاب اسلامی به رهبری حضرت امام خمینی (ره) تشکیل گردید با توجه به آرمان‌های آن و مردمی بودن نظام و تهدیدات بالقوه و بالفعل، که مترصد نظام بود، نیازمند مشارکت سازمان‌یافته مردم بود که حضرت امام (ره) در ۵ آذر سال ۱۳۵۸ با تأسی از تفکر اسلامی و آموزه‌های قرآنی فرمان تشکیل ارتش ۲۰ میلیونی را دادند و از تمام جوانان و سایر اقشار خواستند که به عضویت بسیج درآیند که پس از فرمان امام و ورود سپاه به صحنه آموزش و سازماندهی مردم در مساجد و استقبال جوانان، هسته‌های اولیه بسیج در سراسر کشور تشکیل گردید. با شروع غائله کردستان و دیگر استان‌ها، سپاه با همکاری نیروهای بسیج در مقابله با توطئه‌های استکبار جهانی گام برداشت و با تهاجم نظامی رژیم بعثی عراق به سرزمین اسلامی، بسیج در مقاومت مردمی شهرهای مرزی ایلام، خوزستان، کرمانشاه و به‌ویژه مقاومت ۲۵ روزه مردم و بسیجیان خرمشهر اوج گرفت و با طولانی شدن جنگ نقش حضور مردم در جنگ درخششی بیش‌تر به خود پیدا کرد و بسیج ضمن جنگ با دشمن و ایجاد تحول در جبهه‌های جنگ، رزمندگان شهادت‌طلب، سرداران نامدار و شجاع تربیت کرد، و علی‌رغم تمام تلاش‌های دشمن برای شکست جمهوری اسلامی، با توکل به خدا و به‌کارگیری مردم در صحنه نبرد از صحنه‌ها و نقش‌های مختلف در جامعه حضور داشت که وجود هزاران پایگاه مقاومت بسیج در سراسر کشور در شهر و روستا، مدارس، کارخانه‌ها، دانشگاه‌ها، حوزه‌های علمیه و عضویت حدود ۱۰ میلیون بسیجی از اقشار مختلف دانش‌آموزان، دانشجویان، طلاب، خواهران، روستاییان، عشایر، کارگران و... نمود و جلوه‌ای دیگر به خود گرفت و در دوره صلح، سازندگی اقتصادی و میدان‌داری در صحنه فرهنگی، امور بسیج را پایان نرسانده است، ایجاد امنیت پایدار فقط با مشارکت مردمی از تمام اقشار، نژادها، زبان‌ها و مذاهب کشور عملی است که با آمادگی، آموزش، سازماندهی و به‌کارگیری صحیح نیروهای بسیجی در پایگاه‌های رزم سپاه، گردان‌های عاشورا، گروه‌های فرهنگی و دسته‌های سازندگی و حضور پرتوان و فعال بسیج در صحنه فرهنگی، تحقق ارتش ۲۰ میلیونی را به دنبال خواهد داشت. نهادینه کردن امنیت با حضور مردم در بسیج و ایفای نقش‌های سازندگی، مقابله با جرایم و مفاسد، دفاع از کیان و برون‌مرزی، مقابله با اغتشاش‌ها و بحران‌های داخلی، جمع‌آوری اطلاعات مردمی، مقابله با اشرار میسر خواهد بود.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

The Role of the Basij in Comprehensive Defense

نویسنده English

Seyyed Mohammad Mousavi Karbalayi
Researcher, Shahid Motahari Faculty, Tehran, Iran
چکیده English

The military posture and organizational structure of the armed forces of each country, as well as the participation of the people in matters of defense and national security, are subject to various criteria and parameters, including threats, aspirations, human resources, financial and natural resources, the degree of popular orientation of the government, ideology, and so forth. The Islamic Republic, which was established after the victory of the Islamic Revolution under the leadership of Imam Khomeini, required organized popular participation in view of its ideals, the popular nature of the system, and the potential and actual threats facing it. Accordingly, on 5 Azar 1358 (November 26, 1979), drawing upon Islamic thought and Qur’anic teachings, Imam Khomeini ordered the formation of a 20-million-member army and called upon all young people and other segments of society to join the Basij. Following the Imam’s order and the entry of the Islamic Revolutionary Guard Corps (IRGC) into the field of training and organizing the people in mosques, together with the enthusiastic participation of young people, the initial nuclei of the Basij were formed throughout the country. With the emergence of the unrest in Kurdistan and other provinces, the IRGC, in cooperation with Basij forces, took steps to confront the plots of global arrogance. Following the military invasion of the Islamic territory by the Iraqi Ba’athist regime, the Basij reached its peak in popular resistance in the border cities of Ilam, Khuzestan, and Kermanshah, particularly during the 25-day resistance of the people and Basij members in Khorramshahr. As the war continued, the role and presence of the people in the war became increasingly prominent. In addition to confronting the enemy and creating transformation on the war fronts, the Basij trained martyrdom-seeking combatants and distinguished and courageous commanders. Despite all the enemy’s efforts to defeat the Islamic Republic, the Basij, relying on God and mobilizing the people on the battlefield, maintained a presence in various spheres and roles within society. The existence of thousands of Basij resistance bases throughout the country in cities and villages, schools, factories, universities, and seminaries, as well as the membership of approximately 10 million Basij members from various social groups—including school students, university students, seminary students, women, villagers, nomads, workers, and others—provided the Basij with another manifestation and dimension. During the period of peace, economic reconstruction, and cultural activities, the Basij continued its activities. The establishment of sustainable security is possible only through popular participation involving all social groups, ethnicities, languages, and religions of the country. This can be achieved through the preparedness, training, organization, and proper deployment of Basij forces in IRGC combat bases, Ashura battalions, cultural groups, and development and construction units. The strong and active presence of the Basij in the cultural sphere will contribute to the realization of the 20-million-member army. Institutionalizing security through the presence of the people in the Basij and their participation in development activities, combating crimes and social corruption, defending national interests and conducting extraterritorial defense, confronting riots and domestic crises, collecting public intelligence, and combating ruffians and outlaws will be possible.

کلیدواژه‌ها English

Basij
Comprehensive Defense
Popular Participation
National Security
Organization of Popular Forces
  1. قرآن کریم
  2. طباطبایی، سیدمحمدحسین. (بی‌تا). تفسیر المیزان (جلد ۱۷). بی‌جا: بی‌نا.
  3. معاونت طرح و برنامه نیروی مقاومت بسیج. (۱۳۷۴). بسیج مستضعفان در اندیشه امام. بی‌جا: بی‌نا.
  4. معاونت طرح و برنامه نیروی مقاومت بسیج. (۱۳۷۶). بسیج مستضعفان در اندیشه مقام معظم رهبری. بی‌جا: بی‌نا.
  5. ستاد مشترک سپاه. (۱۳۷۰). قانون استخدامی سپاه. بی‌جا: بی‌نا.
  6. قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران (اصل ۱۵۱).
  7. مرکز مطالعات و پژوهش‌های ارتش. (۱۳۷۱). در مسیر تحقق ارتش ۲۰ میلیونی. بی‌جا: بی‌نا.
  8. نیروی مقاومت بسیج. (۱۳۷۹). طرح امیرالمؤمنین (ع). بی‌جا: بی‌نا.
  9. نیروی مقاومت بسیج. (بی‌تا). کلیات طرح سازماندهی ارتش ۲۰ میلیونی: طرح و برنامه‌ریزی نیروی مقاومت بسیج. بی‌جا: بی‌نا.
  10. بی‌نام. (۱۳۷۲–۱۳۷۵). مجلات علمی ـ پژوهشی بسیج، شماره‌های صفر سال ۷۲، سال‌های ۷۴ و ۷۵ و سال‌های ۷۵-۷، ۷۵-۱۱، ۷۵-۱۲ و ۷۴-۸. بی‌جا: بی‌نا.
  11. معاونت طرح و برنامه نیروی مقاومت بسیج. (۱۳۷۶). ارتش ۲۰ میلیونی و دیدگاه‌ها. بی‌جا: بی‌نا.
  12. بی‌نام. (بی‌تا). بسیج مردمی ایران [پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تهران]. بی‌جا: بی‌نا.
  13. اکبری، محمدرضا. (۱۳۷۸). کتاب سیمای بسیج. بی‌جا: بی‌نا.
  14. بی‌نام. (بی‌تا). صحیفه نور (جلد ۲۱). بی‌جا: بی‌نا.
  15. معاونت طرح و برنامه‌ریزی نیروی مقاومت بسیج. (۱۳۷۶). بسیج مستضعفان در اندیشه امام خمینی (ره). بی‌جا: بی‌نا.
  16. معاونت طرح و برنامه نیروی مقاومت بسیج. (بی‌تا). معاونت طرح و برنامه نیروی مقاومت در اندیشه مقام معظم رهبری. بی‌جا: بی‌نا.
  17. طرح و برنامه نیروی مقاومت بسیج. (بی‌تا). کلیات طرح سازماندهی ارتش ۲۰ میلیونی. بی‌جا: بی‌نا.
  18. نیروی مقاومت بسیج. (۱۳۷۹). طرح امیرالمؤمنین علی (ع). بی‌جا: بی‌نا.
  19. سازمان تحقیقات و خودکفایی نیروی مقاومت بسیج. (بی‌تا). مجله علمی ـ پژوهشی بسیج، شماره صفر (صص. ۱۸–۱۹). بی‌جا: بی‌نا.
  20. مرکز مطالعات و پژوهش‌های ارتش ۲۰ میلیونی. (۱۳۷۱). در مسیر تحقق ارتش ۲۰ میلیونی. بی‌جا: بی‌نا.
دوره 4، شماره 7
شهریور 1387
صفحه 17-50

  • تاریخ دریافت 12 فروردین 1387
  • تاریخ بازنگری 28 اردیبهشت 1387
  • تاریخ پذیرش 18 خرداد 1387
  • تاریخ اولین انتشار 05 شهریور 1387
  • تاریخ انتشار 05 شهریور 1387